ປະເທດຫວຽດນາມ

ຈາກ ວິກິພີເດຍ
Jump to navigation Jump to search
Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam
ສາທາລະນະລັດ ສັງຄົມນິຍົມ ຫວຽດນາມ
ທຸງຊາດຫວຽດນາມ ເຄື່ອງໝາຍຊາດ ຫວຽດນາມ
ທຸງຊາດ ເຄື່ອງໝາຍຊາດ
ຄຳຂວັນ: Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
"ເອກະລາດ - ອິດສະຫຼະພາບ - ຄວາມຜາສຸກ"
ເພງຊາດ: ເພງຊາດຫວຽດນາມ
ແຜນທີ່ສະແດງທີ່ຕັ້ງຂອງປະເທດຫວຽດນາມ
ນະຄອນຫລວງ ຮ່າໂນ້ຍ
21°2′N 105°51′E / 21.033°N 105.850°E / 21.033; 105.850
ເມືອງໃຫຍ່ສຸດ ເມືອງໂຮ່ຈິມິນ
ພາສາລັດຖະການ ພາສາຫວຽດນາມ
ລັດຖະບານ ສາທາລະນະລັດສັງຄົມນິຍົມ
 - ເລຂາທິການໃຫຍ່ພັກ ທ່ານ ນົງດຶກແມງ
 - ປະທານປະເທດ ທ່ານ ຫງຽນມິນຕຽດ
 - ນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ທ່ານ ຫງວຽນເຕິນຢຸງ
ເອກະລາດ
ພື້ນທີ່
 - ທັ້ງໝົດ
 
 - ພື້ນນ້ຳ(%)
 
331,690 ກມ.² (ອັນດັບທີ່ 65)
 ໄມລ໌² 
1.3
ປະຊາກອນ
 - ກາງ ປີ 2008ປະມານ
 - 1999

 - ປະຊາກອນ
 
86,116,559 (ອັນດັບທີ່  13)
76,323,173

253/ກມ.² (ອັນດັບທີ່ 46)
/ໄມລ໌² 
GDP (PPP)
 -ລວມ
 -ຕໍ່ປະຊາກອນ
2006ຄ່າປະມານ
$262.5 ພັນລ້ານໂດລາສະຫະລັດ (ອັນດັບທີ່ 36)
3,100 ໂດລາສະຫະລັດ (ອັນດັບທີ່ 123)
HDI (2007)0.733 (ອັນດັບທີ່ 105) – ປານກາງ
ສະກຸນເງິນດົງ ([[ISO 4217|]])
ເຂດເວລາ (UTC+7)
ລະຫັດອິນເຕີເນັດ.vn
ລະຫັດໂທລະສັບ+84

ສາທາລະນະລັດ ສັງຄົມນິຍົມ ຫວຽດນາມ ຫລື ປະເທດຫວຽດນາມ (ຫວຽດນາມ: Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ກົ່ງ ຫວ່າ ສາ ໂຫ່ຍ ຈູ໋ ຫງຽ ຫວຽດ ນາມ) ແມ່ນປະເທດໃນອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້ ຢູ່ຕາເວັນອອກສຸດຂອງແຫຼມອິນດູຈີນ ທາງທິດຕາເວັນຕົກ ມີພົມແດນຕິດປະເທດຈີນ ລາວ ແລະກໍາປູເຈຍ ແລະທາງທິດຕາເວັນອອກແລະໃຕ້ ມີພົມແດນຕິດອ່າວຕົງຈິງ ທະເລຈີນໃຕ້ ແລະອ່າວໄທ. ມີປະຊາກອນປະມານ 94.6 ລ້ານຄົນໃນ ຄ.ສ. 2016 ເຊິ່ງມີປະຊາກອນຫຼາຍທີ່ສຸດເປັນອັນດັບ 13 ຂອງໂລກແລະຫຼາຍປັນອັນດັບ 9 ຂອງອາຊີ. ນະຄອນຫຼວງມີຊື່ວ່າຮ່າໂນ້ຍ ເຊິ່ງແຕ່ງຕັ້ງໃຫ້ເປັນນະຄອນຫຼວງ ຕັ້ງແຕ່ຫວຽດນາມເໜືອແລະໃຕ້ໂຮມກັນໃນ ຄ.ສ. 1976. ເມືອງໃຫຍ່ສຸດໃນປະເທດແມ່ນເມືອງໂຮ່ຈິມິນ.

ທາງເໜືອຂອງປະເທດເຄີຍເປັນສ່ວນນຶ່ງຂອງຈັກກະວັດຈີນກວ່າພັນປີ ຕັ້ງແຕ່ 111 ປີກ່ອນຄະລິດສະສັກກະຫຼາດເຖິງ ຄ.ສ. 938. ລັດຕົ້ນເດີມຂອງຫວຽດນາມກໍ່ຕັ້ງຂຶ້ນເມື່ອປະມານປີ 938 ຫຼັງຫວຽດນາມຜາບແພ້ຈີນໃນສົງຄາມທາງເຮືອຢູ່ແມ່ນ້ຳບັ່ກດັງ. ຈາກນັ້ນ ຫວຽດນາມແລະຈັກກະພັດຫວຽດນາມກໍຈະເລີນຮຸ່ງເຮືອງແລະເລີ່ມແຜ່ຜາຍອິດທິພົນເຂົ້າໄປໃນອາຊີອາຄະເນ, ແຕ່ພໍເຖິງໄລຍະກາງສະຕະວັດທີ 19 ຫວຽດນາມກໍຕົກເປັນອິນດູຈີນຂອງຝະລັ່ງ.

ຫຼັງການຍຶດຄອງຂອງຍີ່ປຸ່ນໃນ ຄ.ສ. 1940 ຫວຽດນາມສູ້ຮົບກັບຝະລັ່ງໃນສົງຄາມອິນດູຈີນຄັ້ງທີນຶ່ງ ເມື່ອວັນທີ 2 ກັນຍາ ໂຮ່ຈິມິນປ່າວຮ້ອງການແຕ່ງຕັ້ງສາທາລະນະລັດປະຊາທິປະໄຕຫວຽດນາມ. ໃນປີ ຄ.ສ. 1954 ຫວຽດນາມຜາບແພ້ຝະລັ່ງຢ່າງເດັດຂາດໃນການຮົບຢູ່ດຽນບຽນຟູ ແລະເຮັດໃຫ້ຫວຽດນາມແຍກເປັນສອງປະເທດ ແມ່ນ ຫວຽດນາມເໜືອ (ສາທາລະນະລັດປະຊາທິປະໄຕຫວຽດນາມ) ແລະ ຫວຽດນາມໃຕ້ (ສາທາລະນະລັດຫວຽດນາມ). ຕໍ່ມາຄວາມຂັດແຍ້ງລະຫວ່າງ 2 ປະເທດຕື່ມຄວາມຮຸນແຮງຈົນກາຍເປັນສົງຄາມຫວຽດນາມຕັ້ງແຕ່ ຄ.ສ. 1955-1975.

ພາຍລຸນມາ ຫວຽດນາມໂຮມປະເທດແລະຢູ່ພາຍໃຕ້ລັດຖະບານຄອມມິວນິດ ເຊິ່ງປະເທດຍັງມີຄວາມຍາກຈົນແລະໂດດດ່ຽວທາງການເມືອງ. ຢ່າງໃດກໍດີ ໃນ ຄ.ສ. 1986 ພັກຄອມມິວນິດຫວຽດນາມເລີ່ມສ້ອມແປງເສດຖະກິດແລະການເມືອງ ເຮັດໃຫ້ຫວຽດນາມເລີ່ມເຂົ້າຮ່ວມກັບເສດຖະກິດໂລກ. ໃນ ຄ.ສ. 2000 ໄດ້ສ້າງຄວາມພົວພັນທາງການທູດກັບທຸກປະເທດ ແລະຕັ້ງແຕ່ ຄ.ສ. 2000 ອັດຕາການເຕີບໂຕທາງເສດຖະກິດຂອງຫວຽດນາມ ກໍຖືວ່າແມ່ນປະເທດທີ່ມີອັດຕາການເຕີບໂຕສູງສຸດໃນໂລກ ແມ່ນ ການສ້ອມແປງເສດຖະກິດໄດ້ປະສົບຄວາມສຳເລັດ ຈຶ່ງເຮັດໃຫ້ສາມາດເຂົ້າຮ່ວມກັບອົງການການຄ້າໂລກໄດ້ໃນ ຄ.ສ. 2007 ແລະນອກຈາກນີ້ ຍັງໄດ້ເປັນສະມາຊິກຂອງຄວາມຮ່ວມມືທາງເສດຖະກິດອາຊີ-ປາຊີຟິກແລະອົງການລະຫວ່າງປະເທດຂອງກຸ່ມປະເທດທີ່ໃຊ້ພາສາຝະລັ່ງເສດອີກນຳ.

ຊອກຫາເພີ່ມກ່ຽວກັບ Vietnam ບົນໂຄງການພີ່ນ້ອງຂອງວິກິພີເດຍ :
Wiktionary-logo.svg ວັດຈະນານຸກົມແລະຄຳແປ
Wikibooks-logo.svg ໜັງສືແລະຕຳລາ
Wikiquote-logo.svg ຄຳຄົມແລະສຸພາສິດ
Wikisource-logo.svg ເອກກະສານຕົ້ນສະບັບ
Commons-logo.svg ພາບ ສຽງ ແລະ ສື່
Wikinews-logo.svg ຂ່າວ
Wikiversity-logo-en.svg ແຫຼ່ງຮຽນຮູ້