ຮ່າໂນ້ຍ

ຮ່າໂນ້ຍ Hà Nội
ນະຄອນຫຼວງ ເທດສະບານ
ນະຄອນຮ່າໂນ້ຍ Thành phố Hà Nội
ຫໍເຕົ່າ ໂຮງລະຄອນລະຄອນ ຮ່າໂນ້ຍ Imperial Citadel St. Joseph's Cathedral
ຊື່:  City of Soaring dragon (Thành phố rồng bay) Thousand-year-long capital of civilisation (Thủ đô nghìn năm văn hiến) City for peace (Thành phố vì hoà bình)
ຄຳຂວັນ:  Dis lecta fortitudine prospera (ປະຫວັດສາດ)
ພິກັດ: 21.00°N 105.85°E / 21.00; 105.85
ປະເທດ	ຫວຽດນາມ
ພາກພື້ນ	ເຂດທົ່ງພຽງແມ່ນ້ຳແດງ
ການສ້າງຕັ້ງນະຄອນຫຼວງ	1010
ອາຊີບຝຣັ່ງ	20 ພະຈິກ 1873
ການປົດປ່ອຍອານານິຄົມ	10 ຕຸລາ 1954
ສູນລັດຖະບານ	ເມືອງບາ​ດິ່ງ
ພະແນກຍ່ອຍ	12 urban districts 17 rural districts 1 district-level town
ການປົກຄອງ
• ໜ່ວຍງານ	ສະພາ​ປະຊາຊົນ​ນະຄອນ​ຮ່າ​ໂນ້ຍ
• ເລຂາທິການ ຄະ​ນະ​ກໍາ​ມະ​ການ​ພັກ	Bùi Thị Minh Hoài
• ປະທານສະພາປະຊາຊົນ	Nguyễn Ngọc Tuấn
• ປະທານ​ຄະນະ​ກຳມະການ​ປະຊາຊົນ	Trần Sỹ Thanh
ພື້ນທີ່
• Total	3,359.84 ຕລ.ກມ. (1,000 ຕລ.ໄມລ໌)
• ເຂດເມືອງ	319.56 ຕລ.ກມ. (100 ຕລ.ໄມລ໌)
• ລວມຂອບ​ເຂດ​	24,314.7 ຕລ.ກມ. (9,000 ຕລ.ໄມລ໌)
ຄວາມສູງຈຸດສູງສຸດ	1,296 ແມັດ (Bad rounding here4,300 ຟຸດ)
ຄວາມສູງຈຸດຕ່ຳສຸດ	0 ແມັດ (0 ຟຸດ)
ປະຊາກອນ  (2023)
• Total	8,587,100 ຄົນ
• ອັນດັບ	2nd
• ຄວາມໜາແໜ້ນ	2,600 ຄົນ/ຕລ.ກມ. (6,600 ຄົນ/ຕລ.ໄມລ໌)
• ເຂດເມືອງ	4,238,500 ຄົນ
• ນອກເມືອງ	4,348,600 ຄົນ
• ລວມເຂດ	19,795,805 ຄົນ
ເດມະນິມ	Hanoian
ຊົນເຜົ່າ
• ຊາວຫວຽດນາມ	98.66%
• Mường	0.77%
• Tày	0.24%
• Thái	0.09%
• Nùng	0.08%
• ຄົນອື່ນ	0.16%
GRDP (ຊື່)
• ເທດສະບານ	US$ 51.4 billion (2022)
• Metro	US$ 103.1 billion (2022)
ເຂດເວລາ	UTC+07:00 (ICT)
ລະຫັດໄປສະນີ	10xxx–14xxx
ລະຫັດເຂດ	24
ລະຫັດ ISO 3166	VN-HN
ປ້າຍທະບຽນລົດ	29 – 33, 40
HDI (2022)	0.818 (2nd)
ເວັບໄຊ	hanoi.gov.vn

ຮ່າໂນ້ຍ (ຫວຽດນາມ: Hà Nội ຫ້າໂໜ້ຍ) ແມ່ນນະຄອນຫຼວງຂອງຫວຽດນາມ. ມີປະຊາກອນ 8.435.700 ຄົນ (ຄ.ສ. 2019). ອະດີດແມ່ນນະຄອນຫຼວງຂອງຫວຽດນາມເໜືອລະຫວ່າງ ຄ.ສ. 1954 ຫາ ຄ.ສ. 1976 ແລະກ່ອນໜ້ານັ້ນ ແມ່ນນະຄອນຫຼວງຂອງພື້ນທີ່ຫວຽດນາມໃນປັດຈຸບັນເປັນຄັ້ງຄາວຕັ້ງແຕ່ຄະລິດສະສະຕະວັດທີ 11 ຈົນຮອດ ຄ.ສ. 1802. ຮ່າໂນ້ຍຕັ້ງຢູ່ເທິງຝັ່ງຂວາຂອງແມ່ນ້ຳແດງ ແມ່ນ ຕັ້ງຢູ່ 21°2' ຫຼື 105°51' ຕາເວັນອອກ (21.0333, 105.85) . ອຸດສາຫະກຳໃນເມືອງແມ່ນເຄື່ອງຈັກ ໄມ້ອັດ ສິ່ງຕ່ຳ ສານເຄມີ ແລະວຽກຫັດຖະກຳ.

ເມື່ອວັນທີ 29 ພຶດສະພາ ຄ.ສ. 2008 ໄດ້ມີການຂະຫຍາຍເຂດຮ່າໂນ້ຍໄປອີກ ໂດຍຄອບຄຸມບໍລິເວນຫຼາຍກວ່າເກົ່າເຖິງ 3 ເທົ່າ ເພື່ອຮອງຮັບການເຕີບໂຕຂອງເມືອງ ແລະເມື່ອຕຸລາ ຄ.ສ. 2010 ຄົບວາລະ 1000 ປີຂອງການແຕ່ງຕັ້ງເມືອງ.

ປະຫວັດ

ຮ່າໂນ້ຍ ໝາຍເຖິງຕອນຕົ້ນຂອງແມ່ນ້ຳ. ຕັ້ງຢູ່ເທິງລຸ່ມແມ່ນ້ຳແດງ. ປະຖົມມະກະສັດລາຊະວົງລີ້ສະຖາປະນາເປັນນະຄອນຫຼວງໃນ ຄ.ສ. 1010 ໂດຍໃຊ້ຊື່ວ່າ ທັງລອງ (Thăng Long) ອັນແປວ່າ ມັງກອນຂຶ້ນຟ້າ ເທົ້າເຖິງ ຄ.ສ. 1702 ກະສັດລາຊະວົງຫງຽນໄດ້ຍ້າຍນະຄອນຫຼວງໄປຢູ່ເມືອງເວ້ເມື່ອຕົກເປັນສ່ວນນຶ່ງຂອງອິນດູຈີນຝະລັ່ງ. ຮ່າໂນ້ຍແມ່ນນະຄອນຫຼວງຢ່າງເປັນທາງການອີກໃນ ຄ.ສ. 1887. ຫຼັງໄດ້ຮັບເອກະລາດໃນ ຄ.ສ. 1946 ຫວຽດນາມແຍກເປັນສອງປະເທດ ໂດຍຮ່າໂນ້ຍແມ່ນນະຄອນຫຼວງຂອງຫວຽດນາມເໜືອ. ເມື່ອລວມປະເທດໃນ ຄ.ສ. 1976 ຈຶ່ງແມ່ນນະຄອນຫຼວງນຶ່ງດຽວຂອງຫວຽດນາມຈົນເຖິງປັດຈຸບັນ.