ປະເທດຈີນ

"ສາທາລະນະລັດປະຊາຊົນຈີນ" ຫຼື "ຈີນແຜ່ນດິນໃຫຍ່" ແມ່ນບົດຄວາມນີ້. ສໍາລັບສາທາລະນະລັດຈີນ, ໄປທີ່ ໄຕ້ຫວັນ.

ສາທາລະນະລັດປະຊາຊົນຈີນ 中华人民共和国 (ຈີນ) Zhōnghuá Rénmín Gònghéguó (ພິນອິນ)
ທຸງຊາດ ກາແຜ່ນດິນ
ເພງຊາດ: 义勇军进行曲 Yìyǒngjūn Jìnxíngqǔ "ມາດທະຫານອາສາ"
ພື້ນທີ່ທີ່ສາທາລະນະລັດປະຊາຊົນຈີນຄວບຄຸມສະແດງໃນສີຂຽວເຂັ້ມ ບໍລິເວນທີ່ອ້າງສິດແຕ່ບໍ່ໄດ້ຄວບຄຸມສະແດງໃນສີຂຽວອ່ອນ
ເມືອງຫຼວງ	ປັກກິ່ງ 39°55′N 116°23′E
ພາສາລັດຖະການ	ພາສາຈີນກາງ
ພາສາພື້ນເມືອງ	ມົງໂກລີ ອຸຍກູ ຕິເບດ Zhuang ອື່ນໆ
Official script	ອັກສອນຈີນຕົວຫຍໍ້
ກຸ່ມຊົນເຜົ່າ (2020)	91.1% ຊາວຮັນ 8.9% ອື່ນໆ
ສາສະໜາ (2020)	74.5% ບໍ່ມີ / ພື້ນບ້ານ 18.3% ພຸດ 5.2% ຄຣິດ 1.6% ອິດສະລາມ 0.4% ອື່ນໆ
ເດມະນິມ	ຊາວຈີນ
ການປົກຄອງ	ສາທາລະນະລັດ ສັງຄົມນິຍົມລັດທິມາກ-ເລນິນ ພັກການເມືອງດຽວສັງຄົມນິຍົມເອກະລັກຈີນ
• ເລຂາທິການພັກ ປະທານາທິບໍດີ ປະທານຄະນະກຳມະທິການການທະຫານກາງ	ສີ ຈິ້ນຜິງ
• ປະທານຄະນະມົນຕີລັດຖະກິດ (ນາ​ຍົກ​ລັດ​ຖະ​ມົນ​ຕີ)	ຫຼີ ຊຽງ
• ປະທານສະພາປະຊາຊົນແຫ່ງຊາດ	ຈ້າວ ເລີ້ຈີ້
• ປະທານສະພາທີ່ປຶກສາທາງການເມືອງ	ຫວັງ ຮູ້ໜີງ
ສະພານິຕິບັນຍັດ	ສະພາປະຊາຊົນແຫ່ງຊາດ
ການກໍ່ຕັ້ງ
• ລາຊະວົງກ່ອນຈັກກະວັດທຳອິດ	ປ. 2070 ປີກ່ອນຄຣິດສັກກະລາດ
• ລາຊະວົງທີ 1	221 ປີກ່ອນຄຣິດສັກກະລາດ
• ກໍ່ຕັ້ງສາທາລະນະລັດ	1 ມັງກອນ 1912
• ປະກາດສາທາລະນະລັດປະຊາຊົນ	1 ຕຸລາ 1949
• ລັດຖະທຳມະນູນສະບັບທຳອິດ	20 ກັນຍາ 1954
• ລັດຖະທຳມະນູນສະບັບປັດຈຸບັນ	4 ທັນວາ 1982
• ການຍອມຮັບການເມືອງຄັ້ງຫຼ້າສຸດ	20 ທັນວາ 1999
ພື້ນທີ່
• ລວມ	9,596,961 ຕາລາງກິໂລແມັດ (3,705,407 ຕາລາງໄມ) (ອັນດັບທີ 3/4)
• ແຫຼ່ງນ້ຳ (%)	2.8
ປະຊາກອນ
• ສຳມະໂນປະຊາກອນ 2021	1,412,600,000 (ອັນດັບທີ 1)
• ຄວາມໜາແໜ້ນ	145 ຕໍ່ຕາລາງກິໂລແມັດ (375.5 ຕໍ່ຕາລາງໄມ) (ອັນດັບທີ 83)
GDP (ອຳນາດຊື້)	2022 (ປະມານ)
• ລວມ	29.4 ພັນຕື້ໂດລາສະຫະລັດ (ອັນດັບທີ 1)
• ຕໍ່ຫົວ	20,667 ໂດລາສະຫະລັດ (ອັນດັບທີ 70)
GDP (ລາຄາຕະຫຼາດ)	2022 (ປະມານ)
• ລວມ	18.46 ພັນຕື້ໂດລາສະຫະລັດ (ອັນດັບທີ 2)
• ຕໍ່ຫົວ	12,990 ໂດລາສະຫະລັດ (ອັນດັບທີ 56)
ຈີນີ (2018)	46.7 ສູງ
HDI (2019)	0.761 ສູງ · ອັນດັບທີ 85
ສະກຸນເງິນ	ເຣີນໝິນປີ້ (元/¥) (CNY)
ເຂດເວລາ	UTC+8 (ເວລາມາດຕະຖານຈີນ)
ຮູບແບບວັນທີ	ປປປປ-ດດ-ວວ ຫຼື ປປປປ年ດ月ວ日 (CE; CE-1949)
ຂັບລົດດ້ານ	ຂວາມື (ແຜ່ນດິນໃຫຍ່) ຊ້າຍມື (ຮົງກົງ ແລະ ມາເກົ້າ)
ລະຫັດໂທລະສັບ	+86 (ແຜ່ນດິນໃຫຍ່) +852 (ຮົງກົງ) +853 (ມາເກົ້າ)
ລະຫັດອິນເຕີເນັດ	.cn .中国 .中國 (ແຜ່ນດິນໃຫຍ່) .hk .香港 (ຮົງກົງ) .mo .澳门 .澳門 (ມາເກົ້າ)

ສາທາລະນະລັດປະຊາຊົນຈີນ (ຈີນຕົວຫຍໍ້: 中华人民共和国; ຈີນຕົວເຕັມ: 中華人民共和國; ພິນອິນ: Zhōnghuá Rénmín Gònghéguó; ອັງກິດ: People's Republic of China (PRC)) ເປັນລັດເອກະລາດໃນອາຊີຕາເວັນອອກ ເປັນປະເທດທີ່ມີປະຊາກອນຫຼາຍທີ່ສຸດໃນໂລກ ກວ່າ 1,400 ລ້ານຄົນ ເປັນລັດພັກການເມືອງດຽວປົກຄອງໂດຍພັກກອມມູນິດຈີນ ມີເມືອງຫຼວງຢູ່ທີ່ປັກກິ່ງ ປະເທດຈີນແບ່ງການປົກຄອງອອກເປັນ 22 ມົນທົນ (ບໍ່ລວມພື້ນທີ່ມີຂໍ້ຂັດແຍ້ງໄຕ້ຫວັນ), 5 ເຂດການປົກຄອງຕົນເອງ, 4 ນະຄອນປົກຄອງໂດຍກົງ (ປັກກິ່ງ, ທຽນຈິນ, ຊຽງໄຮ້ ແລະ ຈົງຊິງ) ແລະ 2 ເຂດບໍລິຫານພິເສດ ໄດ້ແກ່:ຮົງກົງ ແລະ ມາເກົ້າ

ປະເທດຈີນມີພື້ນທີ່ 9.6 ລ້ານຕາລາງກິໂລແມັດ ນັບເປັນປະເທດທີ່ມີພື້ນທີ່ທັງໝົດໃຫຍ່ທີ່ສຸດໃນໂລກເປັນອັນດັບທີ 3 ຫຼື 4 ແລ້ວແຕ່ວິທີການວັດ ລັກສະນະພູມສັນຖານຂອງຈີນມີຄວາມຫຼາກຫຼາຍ ຕັ້ງແຕ່ປ່າສະເຕັບ ແລະ ທະເລຊາຍ ໃນເຂດແຫ້ງແລ້ງທາງພາກເໜືອຂອງປະເທດຕິດກັບປະເທດມົງໂກລີ ແລະ ຊີເບຣີຂອງລັດເຊຍ ແລະ ປ່າດົງດິບເຂດຮ້ອນໃນເຂດທີ່ມີຄວາມຊຸ່ມຊື່ນທາງໃຕ້ເຊິ່ງຕິດກັບຫວຽດນາມ, ລາວ ແລະ ມຽນມາ ສ່ວນພູມສັນຖານທາງຕາເວັນຕົກນັ້ນເປັນພູສູງ ໂດຍທີພູຫິມະໄລ ແລະ ພູທຽນຊານກັ້ນເປັນຊາຍແດນຕາມທຳມະຊາດກັບປະເທດອິນເດຍ, ເນປານ ແລະ ອາຊີກາງ ໃນທາງກົງກັນຂ້າມ ແຄມຝັ່ງທະເລຕາເວັນອອກຂອງຈີນແຜ່ນດິນໃຫຍ່ນັ້ນເປັນທົ່ງພຽງຕ່ໍາ ແລະ ມີແຄມຊາຍຝັ່ງຍາວ 14,500 ກິໂລແມັດ (ຍາວທີ່ສຸດແມ່ນອັນດັບທີ 11 ຂອງໂລກ) ເຊິ່ງຕິດຕໍ່ກັບທະເລຈີນໃຕ້ທາງໃຕ້ ແລະ ທະ​ເລ​ຈີນ​ຕາ​ເວັນ​ອອກທາງຕາເວັນອອກ ນອກຈາກນີ້ຍັງມີປະເທດທີ່ເປັນເກາະຢູ່ໃກ້ຄຽງ ເຊັ່ນ: ເກົາຫຼີ ແລະ ຍີ່ປຸ່ນ.

ປະຫວັດສາດ

ກ່ອນປະຫວັດສາດ

ຫຼັກຖານທາງໂບຮານຄະດີຊີ້ໃຫ້ເຫັນວ່າຊາວຫົມິນິດໃນຕົ້ນໆຈໍານວນຫຼາຍໄດ້ອາໄສຢູ່ປະເທດຈີນ 2.25 ລ້ານປີກ່ອນ. ຟອດຊິວທໍາຫົມິນິດຂອງເປກິງຜູ້ຊາຍ, ໂຫໂມ ເອເຣກຕູສທີ່ໃຊ້ໄຟ, ໄດ້ລົງວັນທີລະຫວ່າງ 680,000 ແລະ 780,000 ປີກ່ອນຫນ້ານີ້. ແຂ້ວຟອດຊິວທໍາຂອງໂຫໂມ ສະປັຽນຈໍານວນຫຼາຍ (ວັນທີ 125,000-80,000 ປີກ່ອນ) ໄດ້ຖືກຄົ້ນພົບຢູ່ໃນຖ້ໍາຝຸຢັນ. ການຂຽນເກົ່າຂອງຈີນມີຢູ່ໃນ ຈັຽຫຸປະມານ 6600 BCE, ຢູ່ດັໄມດິປະມານ 6000 BCE, ດະດິວັນ ຈາກ 5800 ຫາ 5400 BCE, ແລະບັນໂປຕັ້ງແຕ່ສະຫັດສະວັດທີ 5 BCE. ນັກວິຊາການບາງຄົນໄດ້ແນະນໍາວ່າສັນຍາລັກຈັຽຫຸ (7th ສະຫັດສະຫວັດ BCE) ເປັນລະບົບການຂຽນພາສາຈີນທໍາອິດທີ່ສຸດ.

ປະຊາກອນ

ໃນປີ 2025, ປະຊາກອນຂອງຈີນມີປະມານ 1405 ລ້ານຄົນ ແລະ ຫຼາຍກວ່າ 91% ຂອງປະຊາກອນແມ່ນຊົນເຜົ່າຮັ່ນ. ຈີນເປັນປະເທດທີ່ມີປະຊາກອນຫຼາຍເປັນອັນດັບສອງຂອງໂລກ. ພາສາຈີນກາງ (ພູດົງຮວາ) ແມ່ນພາສາທາງການຂອງຈີນ.