ພາສາລາວ
ພາສາລາວ |
||
|---|---|---|
| ສຽງອ່ານ: | ພາສາລາວ | |
| ເວົ້າໃນ: | ລາວ, ໄທ, ຫວຽດນາມ, ກຳປູເຈຍ, ອາເມຣິກາ, ຝຣັ່ງ, ການາດາ, ອົດສະຕຣາລີ, ຍີ່ປຸ່ນ | |
| ຈຳນວນຜູ້ເວົ້າ: | 6 ລ້ານ (ປະມານ ຫລາຍກວ່າ 20 ລ້ານ ຖ້າລວມຜູ້ເວົ້າພາກອິສານຂອງປະເທດໄທ) | |
| ຕະກູນພາສາ: | ໄທ-ກະໄດ ຄຳໄທ ບີ-ໄທ ໄທ-ແສກ ໄທ ໄທຕະເວັນຕົກສຽງໃຕ້ ລາວ-ຜູ້ໄທ ພາສາລາວ |
|
| ລະບົບການຂຽນ: | ອັກສອນລາວ | |
| ສະຖານະທາງການ | ||
| ພາສາທາງການໃນ: | ປະເທດລາວ | |
| ຜູ້ວາງລະບຽບ: | ບໍ່ມີ | |
| ລະຫັດພາສາ | ||
| ISO 639-1: | lo | |
| ISO 639-2: | lao | |
| ISO 639-3: | lao | |
| ໝາຽເຫດ: ບົດຄວາມນີ້ມີສັນຍະລັກສັດທະອັກສອນສາກົນປາກົດຢູ່ ທ່ານອາດໃຄ່ໄທປ໌ເຟຊທີ່ຮອງຮັບຢູນິໂຄດເພື່ອການສະແດງຜົນທີ່ສົມບູນ | ||
 ສ່ວນໜື່ງຂອງສາລານຸກົມພາສາ |
||
ພາສາລາວ ແມ່ນພາສາລັດຖະການຂອງ ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ. ແລະເປັນພາສາແມ່ຂອງຄົນເຊື້ອຊາດລາວ ທັງຢູ່ພາຍໃນ ແລະຕ່າງປະເທດ. ພາສາລາວມີວັນນະຍຸດ ມີການປາກເວົ້າໃນພາກຕາເວັນອອກສຽງເໜືອຂອງປະເທດໄທ ແລະພາກຕາເວັນອອກສຽງເໜືອຂອງປະເທດກຳປູເຈຍ (ແຕ່ພາສາອີສານເປັນການປະສົມປະສານຂອງພາສາລາວເດີມກັບພາສາໄທ) ລະບົບການຂຽນຈະໃຊ້ ຕົວອັກສອນລາວຊື່ງເປັນລະບົບອັກສອນສະຫລະປະກອບ (ລະບົບການຂຽນທີ່ປະກອບດ້ວຍສັນຍາລັກແທນພະຍັນຊະນະ ແລະຕິດຕາມດ້ວຍສະຫລະທີ່ຈະຢູ່ທາງໜ້າ ທາງຫຼຼັງ ທາງເທິງ ທາງລຸ່ມ ຂອງພະຍັນຊະນະ) ແລະມີຄວາມຄ້າຍຄຶງກັບພາສາໄທ ພາສາລາວແມ່ນພາສາໃນກຸ່ມພາສາໄຕ ອັນເປັນກຸ່ມຍ່ອຍຂອງຕະກູນພາສາໄທ-ກະໄດ[໑]
ເນື້ອໃນ |
ຄວາມເປັນມາຂອງພາສາລາວ [ດັດແກ້]
ພາສາລາວສືບທອດມາຈາກ ພາສາໄຕ ຢູ່ພາກໃຕ້ຂອງປະເທດຈີນຊື່ງເປັນຈຸດດັ່ງເດີມຂອງຫລາຍພາສາຕ່າງໆ ທີ່ຍັງໃຊ້ແລະເວົ້າຢູ່ໂດຍຫລາຍຊົນເຜົ່າ. ເນື່ອງຈາກຖືກຄວາມກົດດັນຈາກການຂະຫຍາຍຕົວຂອງອານາຈັກຈີນ, ການບຸກລຸກຂອງຊາວມົງໂກນ ແລະການປູກຝັງທຳນາຫາກີນ, ຄົນໄຕໄດ້ຍົກຍ້າຍລົງມາພາກໃຕ້ສູ່ພາກອີນເດັຍ ຕາມຮີມຝັ່ງແມ່ນ້ຳຂອງ. ການອົບພະຍົກຂອງຊາວໄຕກໍ່ໄດ້ມີກ່າວໄວ້ໃນຕຳນານຂອງເຈົ້າພະຍາ ຂຸນບູຣົມຣາຊາທິຣາສ.
ສໍານຽງທ້ອງຖິ່ນ [ດັດແກ້]
ສໍານຽງວຽງຈັນເປັນສໍານຽງທີ່ຊາວລາວຕ່າງເຂົ້າໃຈ ແລະຖືວ່າເປັນສໍານຽງທາງການທີ່ຄົນທົ່ວໄປມັກໃຊ້ໃນການເວົ້າລົມປະຈຳວັນ.
| ສໍານຽງ | ແຂວງ (ຢູ່ລາວ) | ເຂດ (ຢູ່ກຳປູເຈຍ) |
|---|---|---|
| ພາກເໜືອ | ຫລວງພະບາງ, ໄຊຍະບູລີ, ບໍລິຄຳໄຊ | ສຽມຣຽບ |
| ພາກຕາເວັນອອກສຽງເໜືອ | ຊຽງຂວາງ, ຫົວພັນ | ສະຕຶງເເຕຣງ |
| ພາກກາງ | ສະວັນນະເຂດ, ຄຳມ່ວນ | ກຳປົງຈະນັງ |
| ພາກໃຕ້ | ຈຳປາສັກ, ສາລະວັນ, ເຊກອງ, ອັດຕະປື | ກຳປົດ |
| ວຽງຈັນ | ວຽງຈັນ | ? |
ລະບົບສຽງ [ດັດແກ້]
ພະຍັນຊະນະ [ດັດແກ້]
ສຽງສັດທະອັກສອນພະຍັນຊະນະໃນພາສາລາວ (ສຽງແປ) ມີຢູ່ນຳກັນ 21 ສຽງ
| ຮິມປາກ ທັງສອງ |
ຮິມປາກລຸ່ມ -ແຂ້ວເທິງ |
ປຸ່ມເຫງືອກ | ປຸ່ມເຫງືອກ -ເພດານແຂັງ |
ເພດານແຂັງ | ເພດານອ່ອນ | ຜະໜັງຄໍ | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ສຽງກັກ | /p/ ປ |
/pʰ/ ຜ,ພ |
/b/ ບ |
/t/ ຕ |
/tʰ/ ຖ,ທ |
/d/ ດ |
/k/ ກ |
/kʰ/ ຂ,ຄ |
/ʔ/ ອ* |
||||||
| ສຽງນາສິກ | /m/ ມ |
/n/ ນ |
/ɲ/ ຍ |
/ŋ/ ງ |
|||||||||||
| ສຽງສຽດແຊກ | /f/ ຝ,ຟ |
/s/ ຊ,ສ |
/h/ ຫ,ຮ |
||||||||||||
| ສຽງປະສົມສຽດແຊກ | /t͡ɕ/ ຈ |
||||||||||||||
| ສຽງລົວລີ້ນ | /r/ ຣ |
||||||||||||||
| ສຽງເປີດ | /j/ ຢ |
/w/ ວ |
|||||||||||||
| ສຽງຂ້າງລີ້ນ | /l/ ລ |
||||||||||||||
- * ສຽງ /ʔ/ ມີປາກົດຢູ່ໃນຄຳທີ່ມີສະລະສຽງສັ້ນແລະບໍ່ມີພະຍັນຊະນະສະກົດ
ວັນນະຍຸດ [ດັດແກ້]
ພາສາລາວມີວັນນະຍຸດ 6 ສຽງ ສະແດງໃນຕາລາງດັ່ງຕໍ່ໄປນີ້.[໒] ໃນຄໍລັມເສັ້ນສະແດງຮູບຮ່າງສຽງວັນນະຍຸດ 1 ໝາຍເຖິງລະດັບສຽງຕ່ຳ, 3 ໝາຍເຖິງລະດັບສຽງກາງ, ແລະ 5 ໝາຍເຖິງລະດັບສຽງສູງ.
| ຊື່ | ສັນຍະລັກໃຊ້ນຳ /e/ | ເສັ້ນສະແດງຮູບຮ່າງສຽງວັນນະຍຸດ | ໂຕຢ່າງ |
|---|---|---|---|
| ຈາກຕ່ຳໄປສູງ | ě | 24 ຫຼື 214 | ຂາ |
| ສູງ | é | 4 | ຄາ |
| ຈາກສູງໄປຕ່ຳ | ê | 53 | ຄ້າ |
| ກາງ | ē | 3 | ຄ່າ |
| ຕ່ຳ | è | 1 | ກາ |
| ຈາກກາງໄປຕ່ຳ | ḙ | 31 | ຂ້າ |
ຄຳສັບ [ດັດແກ້]
ວັນເວລາ [ດັດແກ້]
| ວັນ | Days |
|---|---|
| ຈັນ | Monday |
| ອັງຄານ | Tuesday |
| ພຸດ | Wednesday |
| ພະຫັດ | Thursday |
| ສຸກ | Friday |
| ເສົາ | Saturday |
| ອາທິດ | Sunday |
| ລາວ | English |
|---|---|
| ວິນາທີ | Second |
| ນາທີ | Minute |
| ໂມງ/ຊົ່ວໂມງ | Hour |
| ວັນ/ມື້ | Day |
| ອາທິດ | Week |
| ເດືອນ | Month |
| ປີ | Year |
| ທົດຕະວັດ | Decade |
| ສັດຕະວັດ | Century |
| ສະຫະສະວັດ | Millennium |
| ເດືອນ (ປະຈຸບັນ) | ກ່ອນປີ 1975 | Month |
|---|---|---|
| ມັງກອນ | ມົກຣາຄົມ | January |
| ກູມພາ | ກູມພາພັນ | February |
| ມີນາ | ມີນາຄົມ | March |
| ເມສາ | ເມສາຍົນ | April |
| ພຶດສະພາ | ພຶດສະພາຄົມ | May |
| ມິຖຸນາ | ມິຖຸນາຍົນ | June |
| ກໍລະກົດ | ກໍຣະກະດາຄົມ | July |
| ສິງຫາ | ສິງຫາຄົມ | August |
| ກັນຍາ | ກັນຍາຍົນ | September |
| ຕຸລາ | ຕຸລາຄົມ | October |
| ພະຈິກ | ພຶສຈິກາຍົນ | November |
| ທັນວາ | ທັນວາຄົມ | December |
ອ້າງອີງ [ດັດແກ້]
- ↑ "Ethnologue Report for Language Code: Lao." Ethnologue, Languages of the World. Web. 19 Nov. 2010. [໑].
- ↑ Blaine Erickson, 2001. "On the Origins of Labialized Consonants in Lao". Analysis based on T. Hoshino and R. Marcus (1981). Lao for Beginners: An Introduction to the Spoken and Written Language of Laos. Rutland/Tokyo: Tuttle. Accessed 2009-12-19.
ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ [ດັດແກ້]
- ພາສາລາວແລະອັກສອນລາວ ທີ່ Omniglot (ພາສາອັງກິດ)
- ພົດຈະນານຸກົມ ພາສາລາວ-ພາສາອັງກິດ (ພາສາອັງກິດ)
- ພາສາລາວແລະອັກສອນລາວ ທີ່ SEAsite Laos (ພາສາອັງກິດ)
- ພາສາລາວແລະອັກສອນລາວ ທີ່ AbcdLaos
- ພາສາລາວແລະອັກສອນລາວ ທີ່ Laocom
|
|
|
|---|---|
| ພາສາໄຫຼ-ເກຢັນ | ໄຫຼ • ເຈີມາວ • ຢາຣົງ • ເກລາວ • ລາຕິ • ລາຕິຂາວ • ປູ້ຍັງ • ຈຸນ • ເອນ • ກວາບຽວ • ລາຄວ • ລາຮາ |
| ພາສາຄຳ-ໄຕ | ເບ • ໄຕ • ແສກ • ລັກເກີ • ບຽວ • ອ້າຍຈາມ • ຕົ້ງ (ເໜືອ / ໃຕ້) • ຄັງ • ມູ່ຫຼ່າວ • ເໝົາໜານ • ສຸ່ຍ |
| ກຸ່ມພາສາຄຳ-ໄຕ > ພາສາໄຕ | |
| ກຸ່ມຊຽງແສນ | ໄທດຳ • ໂຍນ • ໄທຂາວ • ໄທ • ໄທຮ່າງຕົງ • ໄທແດງ • ພວນ • ຕູລາວ |
| ກຸ່ມລາວ-ຜູ້ໄທ | ລາວ • ໄທຍໍ້ • ຜູ້ໄທ • ໄທຖິ່ນອີສານ |
| ກຸ່ມໄທພາຍັບ | ອາຫົມ • ອ່າຍຕົນ • ຄຳຕີ່ • ຄຳຍັງ • ພ່າເກ • ໄທຂຶນ • ໄທໃຫຍ່ • ໄທລື້ • ໄທໄຕ້ຄົງ (ໄທເໜືອ) |
| ກຸ່ມອື່ນໆ | ປາຢີ • ໄທຖານ • ໄທຍອງ • ໄທຫຍ່າ |
| ພາສາໄຕ(ອື່ນໆ) | ຈ້ວງ • ນຸງ • ຕ່າຍ • ຕຸລຸງ • ນາງ • ປູຢີ • ໄທຖຶ່ນໃຕ້ • ໄທໂຄຣາດ |
