ປະເທດໄທ
|
|||||
| ຄຳຂວັນ: | |||||
| ເພງຊາດ: ເພງຊາດໄທ | |||||
 |
|||||
| ນະຄອນຫລວງ | ບາງກອກ |
||||
| ເມືອງໃຫຍ່ສຸດ | ບາງກອກ | ||||
| ພາສາລັດຖະການ | ພາສາໄທ | ||||
| ລັດຖະບານ | ປະຊາທິປະໄຕແບບລັດຖະສະພາ ມີພະມະຫາກະສັດຢູ່ໃຕ້ລັດຖະທຳມະນູນ | ||||
| - ພະມະຫາກະສັດ | ສົມເດັດພະເຈົ້າມະຫາຊີວິດ ພູມິພົນອະດຸນຍະເດດ |
||||
| - ນາຍົກລັດຖະມົນຕີ | ຍິ່ງລັກ ຊິນນະວັດ | ||||
| ສະຖາປະນາຂຶ້ນ | |||||
| - ອານາຈັກສຸໂຂໄທ | 1238–1368 | ||||
| - ອະຍຸດທະຍາ | 1350–1767 | ||||
| - ອານາຈັກທົນບຸລີ | 1767 ຫາ 6 ເມສາ 1782 | ||||
| - ລັດຕະນະໂກສິນ | 6 ເມສາ 1782 ຫາປັດຈຸບັນ | ||||
| ພື້ນທີ່ - ທັ້ງໝົດ - ພື້ນນ້ຳ(%) |
514.000 ກມ.² (ອັນດັບທີ່ 49) 198.115 ໄມລ໌² 0.4 |
||||
| ປະຊາກອນ - ທັນວາ 2006ປະມານ - 2000 - ປະຊາກອນ |
62.828.706 (ອັນດັບທີ່ 20) 60.916.441 122/ກມ.² (ອັນດັບທີ່ 80) 326/ໄມລ໌² |
||||
| GDP (PPP) -ລວມ -ຕໍ່ປະຊາກອນ |
2006ຄ່າປະມານ 585,9 ພັນລ້ານໂດລາສະຫະລັດ (ອັນດັບທີ່ 21) 9.100 ໂດລາສະຫະລັດ (ອັນດັບທີ່ 69) |
||||
| HDI (2004) | 0,784 (ອັນດັບທີ່ 72) – ປານກາງ | ||||
| ສະກຸນເງິນ | ບາດ ฿ (THB) |
||||
| ເຂດເວລາ | (UTC+7) | ||||
| ລະຫັດອິນເຕີເນັດ | .th | ||||
| ລະຫັດໂທລະສັບ | +66 |
||||
ປະເທດໄທ ຫຼື ລາດຊະອານາຈັກໄທ (ໄທ: ประเทศไทย/ราชอาณาจักรไทย ປຣະເທສໄທຍ໌/ຣາຊອານາຈັກຣ໌ໄທຍ໌, ອັງກິດ: Kingdom of Thailand) ຕັ້ງຢູ່ ອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້ ແລະ ມີຊາຍແດນ ຕິດກັບ ລາວ, ກຳປູເຈຍ, ມາເລເຊຍ ແລະ ມຽນມາ. ປະເທດໄທ ເປັນ ສະມາຊິກ ຂອງ ອົງການສະຫະປະຊາຊາດ, ເອເປັກ, ອາຊຽນ ແລະ ມີ ນະຄອນຫຼວງບາງກອກ (ຫຼື ກຸງເທບມະຫານະຄອນ)ເປັນ ສູນກາງການປົກຄອງ.
ເນື້ອໃນ |
[ດັດແກ້] ປະຫວັດສາດ
ປະເທດໄທມີປະຫວັດສາດຍາວນານ ນັບເລີ່ມຕັ້ງແຕ່ການລົ້ມສະຫລາຍຂອງອານາຈັກຂອມ-ຈັກກະວັດນະຄອນວັດ ນະຄອນທົມ ເມື່ອຕົ້ນ ໆ ຄຣິດສະຕະວັດທີ 8 ໂດຍມີຄວາມສືບເນື່ອງແລະຄາບກ່ຽວລະຫວ່າງອານາຈັກບູຮານຫລາຍແຫ່ງເຊັ່ນ ອານາຈັກຟູນັນ ຈາມປາ ທະວາຣະວະດີ ສີວິໄຊ ລະໂວ້ ຂະແມ ຯລຯ ໂດຍເລີ່ມມີຄວາມຊັດເຈນໃນອານາຈັກສຸໂຂໄທຕັ້ງແຕ່ປີ 1238 ໂດຍມີພໍ່ຂຸນສີອິນທຣາທິດເປັນປະຖົມກະສັດ ໃນອານາຈັກນີ້ມີກະສັດຜູ້ປີຊາສາມາດຢູ່ຫລາຍພະອົງ ເຊັ່ນ ພໍ່ຂຸນຣາມຄຳແຫງມະຫາຣາຊ ຜູ້ປະດິດອັກສອນໄທ ແລະຂະຫຍາຍອານາຈັກໄປກວ້າງໄກ ຕໍ່ມາເກີດອານາຈັກລ້ານນາທາງພາກເຫນືອ ມີພໍ່ຂຸນເມັງຣາຍມະຫາຣາຊເປັນປະຖົມກະສັດ ເສື່ອມອຳນາດລົງໃນຊ່ວງຕົ້ນຄຣິດສະຕະວັດທີ່ 14 ແລ້ວຄວາມຮຸ່ງເຮືອງກໍ່ໄດ້ປະກົດຂຶ້ນໃນອານາຈັກທາງໃຕ້ ນະ ອານາຈັກອະຍຸທະຢາ ເຊິ່ງສະຖາປະນາຂື້ນໃນປີ 1350 ໂດຍສົມເດັດພະຣາມາທິບໍດີທີ່ 1 ຫລືພະເຈົ້າອູ່ທອງ ກົງກັບສະໄໝສົມເດັດເຈົ້າຟ້າງຸ່ມ ແຫ່ງອານາຈັກລ້ານຊ້າງ ຍັງມີອານາເຂດທີ່ບໍ່ໃຫຍ່ ຕໍ່ມາກະສັດແຫ່ງກຸງສີອະຍຸທະຍາສາມາດໄດ້ດຶນແດນອ້ອມຂ້າງເປັນປະເທດຣາຊ ມີອານາເຂດກວ້າງຂວາງ ແຕ່ກໍ່ເສຍເມືອງຄັ້ງທຳອິດໃຫ້ແກ່ພະມ້າໃນປີ 1569 ໃນສະໄໝສົມເດັດພະມະຫິນທຣາທິຣາຊ ແລະສາມາດກອບກູ້ເມືອງໄດ້ສຳເລັດໃນປີ 1592 ໂດຍສົມເດັດພະນະເຣສວນມະຫາຣາຊ ເຮັດຍຸທະຫັດຖີ (ການສູ້ຮົບກັນຕົວຕໍ່ຕົວບນຫລັງຊ້າງ) ກັບພະມະຫາອຸປະຣາຊາ ແຫ່ງອານາຈັກຫົງສາວະດີ ເຮັດໃຫ້ພະມ້າບໍ່ມາຍຶດເມືອງກວ່າຮ້ອຍກວ່າປີ ໃນສະໄໝສົມເດັດພະນາຣາຍມະຫາຣາຊ ເປັນຍຸກສະໄໝທີ່ມີການຄ້າເສລີ ມີຊາວຕາເວັນຕົກມາຄ້າຂາຍເປັນຈຳນວນຫລາຍ ໂດຍສະເພາະຊາວຝຣັ່ງ ສຸດທ້າຍພະມ້າກໍ່ກັບມາຕີຈົນເສຍກຸງສີອະຢຸດທະຢາເປັນຄັ້ງທີ່ສອງໃນປີ ພ.ສ. 2310 ໃນສະໄໝສົມເດັດພະທີ່ນັ່ງສຸຣິຍາດອະມະຣິນ ຫລື ພະເຈົ້າເອກະທັດ ຕໍ່ມາພະຍາວຊິຣະປຣາການ (ສິນ) ໄດ້ຍົກກຳລັງມາໂຮມຢູ່ເມືອງຈັນທະບູລີ ຈົນສາມາດກັບມາຍິດເມືອງຄືນຈາກພະມ້າໄດ້ສຳເລັດພາຍໃນ 9 ເດືອນ ແລະສະຖາປະນາຕົນເອງເປັນກະສັດພະນາມວ່າ ສົມເດັດພະບໍລົມຣາຊາທິລາດທີ 4 ຫລື ສົມເດັດພະເຈົ້າຕາກສິນມະຫາຣາຊ ເມື່ອເບິ່ງກຸງສີອະຍຸທະຍາແລ້ວ ເຫັນວ່າບໍ່ສາມາດຟື້ນຟູກັບຄືນໄດ້ ຈຶງໄດ້ຍ້າຍຣາຊະທານີມາຢູ່ທີ່ກຸງທົນບຸຣີ ກຸງທົນບຸຣີໄດ້ມີໂອກາດເປັນຣາຊະທານີຂອງໄທ ພຽງ ໄລຍະ 15 ປີ ເທ່ານັ້ນ ພາຍຫລັງໄດ້ຕົກເຂົ້າສູ່ວິກິດການອັນຮ້າຍແຮງຍ້ອນມີຄວາມຂັດແຍ່ງພາຍໃນກຸງທົນບຸຣີ ເຫດການທີ່ເກິດຂຶ້ນໃນເວລານັ້ນເຮດໃຫ້ສົມເດັດພະເຈົ້າຕາກສິນມະຫາຣາຊເຊິ່ງໄດ້ຊື່ອວ່າແມ່ນວີລະບຸລຸດຜູ້ກູ້ຊາດແຕ່ພມ່າຕ້ອງຖືກຈັບສັ່່່່ງປະຫານຊີວິດ
[ດັດແກ້] ເຂດການປົກຄອງ
[ດັດແກ້] ພາກເໜືອ
ມີ 9 ຈັງຫວັດ :
[ດັດແກ້] ພາກຕາເວັນອອກສ່ຽງເໜືອ
ມີ 20 ຈັງຫວັດ :
- ກາລະສິນ
- ຂອນແກ່ນ
- ໄຊຍະພູມ
- ນະຄອນພະນົມ
- ນະຄອນລາຊະສີມາ
- ບຸລີຣຳ
- ບຶງການ
- ມະຫາສາຣະຄາມ
- ມຸກດາຫານ
- ຍະໂສທອນ
- ຣ້ອຍເອັດ
- ເລີຍ
- ສະກົນນະຄອນ
- ສຸຣິນ
- ສີສະເກດ
- ໜອງຄາຍ
- ໜອງບົວລຳພູ
- ອຸດອນທານີ
- ອຸບົນລາຊະທານີ
- ອຳນາດຈະເລີນ
[ດັດແກ້] ພາກກາງ
ມີກຸງເທບມະຫານະຄອນແລະ 21 ຈັງຫວັດ :
- ກຳແພງເພັດ
- ໄຊນາດ
- ນະຄອນນາຍົກ
- ນະຄອນປະຖົມ
- ນະຄອນສະຫວັນ
- ນົນທະບຸລີ
- ປະທຸມທານີ
- ພະນະຄອນສີອະຍຸດທະຍາ
- ພິຈິດ
- ພິດສະນຸໂລກ
- ເພັດຊະບູນ
- ລົບບຸລີ
- ສະໝຸດປຣາການ
- ສະໝຸດສົງຄາມ
- ສະໝຸດສາຄອນ
- ສະຣະບຸລີ
- ສິງບຸລີ
- ສຸໂຂໄທ
- ສຸພັນບຸລີ
- ອ່າງທອງ
- ອຸໄທທານີ
[ດັດແກ້] ພາກຕາເວັນອອກ
ມີ 7 ຈັງຫວັດ :
[ດັດແກ້] ພາກຕາເວັນຕົກ
ມີ 5 ຈັງຫວັດ :
[ດັດແກ້] ພາກໃຕ້
ມີ 14 ຈັງຫວັດ
- ກຣະບີ່
- ຊຸມພອນ
- ຕຣັງ
- ນະຄອນສີທຳມະຣາຊ
- ນະຣາທິວາດ
- ປັດຕານີ
- ພັງງາ
- ພັດທະລຸງ
- ພູເກັດ
- ຍະລາ
- ຣະນອງ
- ສົງຂລາ
- ສະຕູນ
- ສຸຣາດທານີ
[ດັດແກ້] ເມືອງໃຫຍ່ / ຈັງຫວັດໃຫຍ່
| ອັນດັບ | ເມືອງ / ເທດສະບານ | ຈຳນວນປະຊາກອນ | ຈັງຫວັດ |
|---|---|---|---|
| 1 | ກຸງເທບມະຫານະຄອນ | 6,121,672 | ກຸງເທບມະຫານະຄອນ |
| 2 | ນົນທະບູລີ | 266,941 | ນົນທະບູລີ |
| 3 | ປາກເກັດ | 167,138 | ນົນທະບູລີ |
| 4 | ຫາດໃຫຍ່ | 157,678 | ສົງຂາ |
| 5 | ຊຽງໃໝ່ | 150,805 | ຊຽງໃໝ່ |
| 6 | ນະຄອນລາດຊະສີມາ | 149,938 | ນະຄອນລາດຊະສີມາ |
| 7 | ອຸດອນທານີ | 142,670 | ອຸດອນທານີ |
| 8 | ສຸລາດທານີ | 124,665 | ສຸລາດທານີ |
| 9 | ຂອນແກ່ນ | 121,283 | ຂອນແກ່ນ |
| 10 | ນະຄອນສີທຳມະລາດ | 106,293 | ນະຄອນສີທຳມະລາດ |
| ອັນດັບ | ຈັງຫວັດ | ຈຳນວນປະຊາກອນ | ພາກ |
|---|---|---|---|
| 1 | ກຸງເທບມະຫານະຄອນ | 6,121,672 | ພາກກາງ |
| 2 | ນະຄອນລາດສະສີມາ | 2,546,763 | ພາກຕາເວັນອອກສ່ຽງເໜືອ |
| 3 | ອຸບົນລາດຊະທານີ | 1,774,808 | ພາກຕາເວັນອອກສ່ຽງເໜືອ |
| 4 | ຂອນແກ່ນ | 1,747,542 | ພາກຕາເວັນອອກສ່ຽງເໜືອ |
| 5 | ຊຽງໃໝ່ | 1,650,009 | ພາກເໜືອ |
| 6 | ບຸລີລຳ | 1,531,430 | ພາກຕາເວັນອອກສ່ຽງເໜືອ |
| 7 | ອຸດອນທານີ | 1,523,802 | ພາກຕາເວັນອອກສ່ຽງເໜືອ |
| 8 | ນະຄອນສີທຳມະລາດ | 1,504,420 | ພາກໃຕ້ |
| 9 | ສີສະເກດ | 1,443,975 | ພາກຕາເວັນອອກສ່ຽງເໜືອ |
| 10 | ສຸລິນ | 1,374,700 | ພາກຕາເວັນອອກສ່ຽງເໜືອ |
[ດັດແກ້] ແຫລ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ
