ຈັງຫວັດພະນະຄອນສີອະຍຸທະຍາ

ຈາກ ວິກິພີເດຍ
ຈັງຫວັດພະນະຄອນສີອະຍຸທະຍາ
ຂໍ້ມູນທົ່ວໄປ
Seal Ayutthaya.png
ຊື່ພາສາລາວ ຈັງຫວັດພະນະຄອນສີອະຍຸທະຍາ
ເມືອງເອກ ພະນະຄອນສີອະຍຸທະຍາ
ຂໍ້ມູນສະຖິຕິ
ເນື້ອທີ່ 2,556.640 km²
ປະຊາກອນ 787,653 ຄົນ
ຄວາມໜາແໜ້ນປະຊາກອນ 308.08 ຄົນ/km²

ພະນະຄອນສີອະຍຸທະຍາ (ຄຳເຄົ້າ: ຈັງຫວັດພຣະນຄຣສຣີອຍຸທຍາ[໑], ໄທ:พระนครศรีอยุธยา) ຫຼື ແຂວງພະນະຄອນສີອະຍຸທະຍາ ແມ່ນນະຄອນຫຼວງເກົ່າຂອງປະເທດໄທ. ແມ່ນຈັງຫວັດໃນພາກກາງ ມີປະຫວັດສາດຍາວນານນັບເລີ່ມຕັ້ງແຕ່ ອານາຈັກຂອມ ອານາຈັກລະໂວ້ ອານາຈັກອະໂຍທະຍາ ຈນສະໄໝກຸງສີອະຍຸທະຍາເປັນນະຄອນຫຼວງ.

Thailand Ayutthaya locator map.svg

ປະຫວັດ[ດັດແກ້]

ແຕ່ກ່ອນຈັງຫວັດພະນະຄອນສີອະຍຸທະຍາແມ່ນທີ່ຕັ້ງຂອງອານາຈັກອະຍຸທະຍາ ເຊິ່ງສະຖາປະນາຂື້ນໃນປີ 1350 ໂດຍສົມເດັດພະລາມາທິບໍດີທີ 1 ຫຼືພະເຈົ້າອູ່ທອງ ກົງກັບສະໄໝສົມເດັດເຈົ້າຟ້າງຸ່ມ ແຫ່ງອານາຈັກລ້ານຊ້າງ ຍັງມີອານາເຂດທີ່ບໍ່ໃຫຍ່. ຕໍ່ມາກະສັດແຫ່ງກຸງສີອະຍຸທະຍາສາມາດໄດ້ດິນແດນອ້ອມຂ້າງເປັນປະເທດລາດ ມີອານາເຂດກວ້າງຂວາງ ແຕ່ກໍ່ເສຍເມືອງເທື່ອທຳອິດໃຫ້ແກ່ພະມ້າໃນປີ 1569 ໃນສະໄໝສົມເດັດພະມະຫິນທາທິລາດ ແລະສາມາດກອບກູ້ເມືອງໄດ້ສຳເລັດໃນປີ 1592 ໂດຍສົມເດັດພະນະເລສວນມະຫາລາດ ເຮັດຍຸທະຫັດຖີ (ການສູ້ຮົບກັນຕົວຕໍ່ຕົວເທິງຫຼັງຊ້າງ) ກັບພະມະຫາອຸປະລາຊາ ແຫ່ງອານາຈັກຫົງສາວະດີ ເຮັດໃຫ້ພະມ້າບໍ່ມາຍຶດເມືອງກວ່າຮ້ອຍກວ່າປີ. ໃນສະໄໝສົມເດັດພະນາລາຍມະຫາລາດ ເປັນຍຸກສະໄໝທີ່ມີການຄ້າເສລີ ມີຊາວຕາເວັນຕົກມາຄ້າຂາຍເປັນຈຳນວນຫຼາຍ ໂດຍສະເພາະແມ່ນຊາວຝະລັ່ງ. ສຸດທ້າຍພະມ້າກໍ່ກັບມາຕີຈົນເສຍກຸງສີອະຍຸທະຍາເປັນຄັ້ງທີສອງໃນປີ ພ.ສ. 2310 ໃນສະໄໝສົມເດັດພະທີ່ນັ່ງສຸລິຍາດອະມະລິນ ຫຼື ພະເຈົ້າເອກະທັດ ຕໍ່ມາຖືກຍົກໃຫ້ເປັນເມືອງຈັດຕະວາຊື່ວ່າ ເມືອງກູງເກົ່າ.

ການປົກຄອງ[ດັດແກ້]

ພະນະຄອນສີອະຍຸທະຍາມີ 16 ບັນດາເມືອງ

  1. ເມືອງພະນະຄອນສີອະຍຸທະຍາ
  2. ເມືອງທ່າເຮືອ
  3. ເມືອງນະຄອນຫຼວງ
  4. ເມືອງບາງໄຊ
  5. ເມືອງບາງບານ
  6. ເມືອງບາງປະອິນ
  7. ເມືອງບາງປະຫັນ
  8. ເມືອງຜັກໄຫ່
  9. ເມືອງພາຊີ
  10. ເມືອງລາດບັວຫຼວງ
  11. ເມືອງວັງນ້ອຍ
  12. ເມືອງເສນາ
  13. ເມືອງບາງສ້າຍ
  14. ເມືອງອູໄທ
  15. ເມືອງມະຫາລາດ
  16. ເມືອງບ້ານແພກ
 Amphoe Ayutthaya.svg

ອ້າງອີງ[ດັດແກ້]

  1. ສົມຈິຕ ພັນລັກ. (2012) ພາສາລາວລ້ານຊ້າງ ກ່ອນປີ ພ.ສ 2478; ຄ.ສ 1935 ສະບັບຄົ້ນຄວ້າ. ສົມມະນາ ການພິມ ສປປ ລາວ.