Jump to content

ພາສາໄທໃຫຍ່

ຈາກ ວິກິພີເດຍ
ໄທເໜືອ
lik tái
ປະເທດທີ່ມີການເວົ້າມຽນມາ, ໄທ, ແລະ ຈີນ
ພາກພື້ນລັດໄທເໜືອ
ຈຳນວນຜູ້ເວົ້າunknown (3.3 ລ້ານ cited 2001)[1]
ຕະກຸນພາສາ
ກະ-ໄຕ
ລະຫັດພາສາ
ISO 639-2shn
ISO 639-3shn
ບົດຄວາມນີ້ມີສັນຍະລັກສັດທະອັກສອນສາກົນ ຖ້າຫາກລະບົບຂອງທ່ານບໍ່ຮອງຮັບການສະແດງຜົນທີ່ຖືກຕ້ອງ ທ່ານອາດເຫັນໝາຍຖາມ, ກ່ອງ ຫຼື ສັນຍະລັກແບບອື່ນແທນທີ່ອັກຂະຫຼະຢູນິໂຄດ

ພາສາໄທເໜືອ (ໄທເໜືອ: ລິ່ກໄຕ໊, ອັງກິດ: Shan language, ໄທ: ภาษาไทใหญ่) ຫຼື ພາສາໄທໃຫຍ່ ແມ່ນພາສາໄຕພາສານຶ່ງ ອັນຈັດຢູ່ໃນຕະກູນພາສາໄທ-ກະໄດ.[1] ໃຊ້ເວົ້າໃນລັດໄທເໜືອຂອງພາກເໜືອຂອງ ມຽນມາ ໄທ ແລະທາງຕອນໃຕ້ຂອງຈີນ.

ຄາດວ່າມີຜູ້ເວົ້າຮາວ 3 ລ້ານຄົນ.[1] ພາສາໄທເໜືອມີສຽງວັນນະຍຸດ 5 ສຽງ. ມີອັກສອນຂອງຕົນເອງ 2 ຊະນິດຄື ອັກສອນໄທເໜືອ ໃຊ້ໃນມຽນມາ ແລະອັກສອນໄທໃຕ້ໂຄ້ງ ໃຊ້ໃນຈີນ.

ແມ້ວ່າຈະມີຄຳກ່າວວ່າ "ຢ່າກິ໋ນຢ່າງມ່ານ ຢ່າຕ໋ານຢ່າງໄຕ" ເຊິ່ງປຽບທຽບກັບວິຖີຊີວິດທີ່ແຕກຕ່າງກັນຂອງຊາວພະມ້າ ທີ່ໃຫ້ຄວາມສຳຄັນກັບການກິນຢູ່ ກັບຊາວໄທເໜືອທີ່ໃຫ້ຄວາມສຳຄັນແກ່ການເຮັດບຸນ ເຖິງສະນັ້ນໄທເໜືອກໍ່ຮັບວັດທະນະທັມ ສາສະໜາ ຕະຫຼອດຈົນເຖິງຄຳໃນພາສາພະມ້າເຂົ້າມາຫຼາຍ .ຈົນຄຳໄທເໜືອຫຼາຍຖິ່ນແມ່ນກວາມໄຕໂລ້ໂລ້ ຄືໄທເໜືອເວົ້າຄຳພະມ້າປົນໄປໝົດ ເຊັ່ນທີ່ເມືອງສີປໍ້ ແລະເມືອງຢາງເປັນຕົ້ນ[2]

ສຳນຽງທ້ອງຖິ່ນ

[ດັດແກ້]

ພາສາໄທເໜືອມີສຳນຽງແຕກຕ່າງກັນໄປຕາມທ້ອງຖິ່ນ ຄື ສານເໜືອ ສານໃຕ້ ຊຽງທຸງ ແລະພົມແດນຕິດກັບເມືອງຈີນເອີ້ນວ່າ ໄທເໜືອ ໂດຍພາສາເມືອງໜອງ ຖືແມ່ນພາສາໄທຫຼວງ ສຳນຽງສານເໜືອ ແລະສານໃຕ້ຈະແຕກຕ່າງກັນໂດຍຄັກ. ສ່ວນທີ່ຊຽງທຸງຊົນສ່ວນຫຼາຍມີເຊື່ອສາຍໄທເຂີນ ໂດຍມີສ່ວນຕ່າງພາສາໄທເໜືອອື່ນໆ ຫຼາຍ ແລະມີສັບສະເພາະຄ່ອນຂ້າງຫຼາຍ ໂດຍຊຽງທຸງນຳເມືອງລາວຈະມີສຸພາສິດຄ້າຍຄຶງກັນຫຼາຍເລີຍທີດຽວ.

ໄວຍາກອນ

[ດັດແກ້]

ສັບພະນາມ

[ດັດແກ້]
ໄທເໜືອທຽບໜັງສືລາວIPAຄວາມໝາຍຈຳນວນ
ꨀဝ္းເກົາ[kǎw]'ກູ'ຄົນນຶ່ງ
ꨁꨣꨳຂ້າ[kʰaa]'ຂ້ອຍ'ຄົນນຶ່ງ
ꨀဝ္းꨁꨣꨳເກົາຂ້າ[kǎw.kʰaa]'ຂ້ອຍ'ຄົນນຶ່ງ
တူຕູ[tǔu]'ກູ'ຄົນນຶ່ງ
ꨟꨣးຮາ[háa]'ພວກກູສອງຄົນ'ສອງຄົນ
ꨟဝ္းເຮົາ[háw]'ເຮົາ' 'ພວກເຮົາ'ຄົນນຶ່ງ ຫຼື ຫຼາຍຄົນ
ꨟဝ္းꨁꨣꨳເຮົາຂ້າ[háw.kʰaa]'ຂ້ານ້ອຍ' 'ພວກຂ້ານ້ອຍ' 'ພວກເຮົາເຫຼົ່າຂ້ານ້ອຍ'ຄົນນຶ່ງ ຫຼື ຫຼາຍຄົນ
မ္ꨮးໃມ[máɰ]'ມຶງ'ຄົນນຶ່ງ
ꨅဝ္ꨳເຈົ້າ[tsaw]'ເຈົ້າ'ຄົນນຶ່ງ
မ္ꨮးꨅဝ္ꨳໃມເຈົ້າ[máɰ.tsaw]'ເຈົ້າ'ຄົນນຶ່ງ
ꨁိူဝ္ເຂືອ[kʰə̌ə]'ພວກມຶງສອງຄົນ'ສອງຄົນ
သူສູ[sʰǔu]'ສູ'ຄົນນຶ່ງ ຫຼື ຫຼາຍຄົນ
သူꨅဝ္ꨳສູເຈົ້າ[sʰǔu.tsaw]'ທ່ານ' 'ພວກເຈົ້າ' 'ພວກທ່ານ'ຄົນນຶ່ງ ຫຼື ຫຼາຍຄົນ
မꨓ္းມັນ[mán]'ມັນ'ຄົນນຶ່ງ
မꨓ္းꨅꨤꨯးມັນຊາຍ (ມັນຈາຍ)[mán.tsáaj]'ມັນ (ຊາຍ)'ຄົນນຶ່ງ
မꨓ္းꨓꨤင္းມັນນາງ[mán.náaŋ]'ມັນ (ຍິງ) 'ຄົນນຶ່ງ
မꨓ္းꨅဝ္ꨳມັນເຈົ້າ[mán.tsaw]'ລາວ' 'ເພິ່ນ'ຄົນນຶ່ງ
ꨁꨣຂາ[kʰǎa]'ພວກມັນສອງຄົນ'ສອງຄົນ
ꨁဝ္ເຂົາ[kʰǎw]'ລາວ' 'ເພິ່ນ' 'ພວກມັນ' 'ພວກເຂົາ'ຄົນນຶ່ງ ຫຼື ຫຼາຍຄົນ
ꨁဝ္ꨅဝ္ꨳເຂົາເຈົ້າ[kʰǎw.tsaw]'ເຂົາເຈົ້າ'ຄົນນຶ່ງ ຫຼື ຫຼາຍຄົນ
ပိူꨓ္ꨳເພິ່ນ (ເປິ່ນ)[pən]'ເພິ່ນ' 'ຄົນອື່ນ'ຫຼາຍຄົນ

ອ້າງອີງ

[ດັດແກ້]
  1. 1 2 3 http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=shn ຂໍ້ຜິດພາດ: Invalid <ref> tag; name "ethnologue" defined multiple times with different content.
  2. ↑ บรรจบ พันธุเมธา. ไปสอบคำไทย. โครงการเผยแพร่วัฒนธรรมไทย กระทรวงศึกษาธิการ, 2522 (ພາສາໄທ)

ບັນນານຸກົມ

[ດັດແກ້]
  • The Major Languages of East and South-East Asia. Bernard Comrie (London, 1990).
  • A Guide to the World's Languages. Merritt Ruhlen (Stanford, 1991).
  • Shan for English Speakers. Irving I. Glick & Sao Tern Moeng (Dunwoody Press, Wheaton, 1991).
  • Shan - English Dictionary. Sao Tern Moeng (Dunwoody Press, Kensington, 1995).
  • An English and Shan Dictionary. H. W. Mix (American Baptist Mission Press, Rangoon, 1920; Revised edition by S.H.A.N., Chiang Mai, 2001).
  • Grammar of the Shan Language. J. N. Cushing (American Baptist Mission Press, Rangoon, 1887).

ອ່ານຕື່ມ

[ດັດແກ້]
  • Sai Kam Mong. The History and Development of the Shan Scripts. Chiang Mai, Thailand: Silkworm Books, 2004. ISBN 974-9575-50-4

ລິງຄ໌ພາຍນອກ

[ດັດແກ້]
ດຶງຂໍ້ມູນຈາກ "https://lo.wikipedia.org/w/index.php?title=ພາສາໄທໃຫຍ່&oldid=115353"