ທ່າແຂກ
THAKHEK ທ່າແຂກ | |
|---|---|
| ເມືອງ ທ່າແຂກ | |
 ໃຈກາງເມືອງທ່າແຂກ | |
| ພິກັດ: 17°24′N 104°48′E / 17.400°N 104.800°E | |
| ປະເທດ | ລາວ |
| ແຂວງ | ແຂວງຄຳມ່ວນ |
| ເມືອງ | ເມືອງທ່າແຂກ |
| ການປົກຄອງ | |
| • ເຈົ້າເມືອງ | ແກ້ວວິໄລ ໄຊຍະບຸດ |
| ພື້ນທີ່ | |
| • ທັງໝົດ | 988.7 ຕລ.ກມ. (380 ຕລ.ໄມລ໌) |
| ປະຊາກອນ | |
| • ທັງໝົດ | 85,000[1] ຄົນ |
| • ຄວາມໜາແໜ້ນ | 98.66 ຄົນ/ຕລ.ກມ. (260 ຄົນ/ຕລ.ໄມລ໌) |
| ເຂດເວລາ | UTC+7 (ICT) |
ເມືອງທ່າແຂກເປັນເມືອງເອກຂອງ ແຂວງຄຳມ່ວນ ມີພົນລະເມຶອງປະມານ 97,542 ຄົນ (2020) [2] ເປັນເມືອງທີ່ຕັ້ງຢູ່ຕາມແຄມ ແມ່ນ້ຳຂອງ ປະຊາຊົນສ່ວນຫຼາຍມີອາຊີບ ເຮັດການກະເສດ,ຄ້າຂາຍແລະເປັນພະນັກງານລັດຖະກອນ. ເມືອງທ່າແຂກຫ່າງຈາກ ນະຄອນຫລວງວຽງຈັນ ປະມານ 335 ກິໂລແມັດ. ເມືອງທ່າແຂກທິດຕາເວັນຕົກຕິດກັບແມ່ນ້ຳຂອງເຊິ່ງກົງກັນຂ້າມກັນກັບແຂວງ ນະຄອນພະນົມ ປະເທດໄທ ທິດຕາເວັນອອກຕິດກັບ ເມືອງໄຊບົວທອງ,ທິດໃຕ້ຕິດກັບ ເມືອງໜອງບົກ ແລະທິດເໜືອຕິດກັບ ເມືອງຫີນບູນ. ປະກົດຊື່ ເມືອງ ທ່າແຂກ ແຕ່ກ່ອນໄດ້ເອີ້ນວ່າເມືອງທ່າ(ນ້ຳ) ພໍຄົນຈາກພາກເໜືອຫລັງໄຫຼກັນລົງໄປຫລາຍຂື້ນ,ຜູ້ນັ້ນກໍແຂກ,ຜູ້ນີ້ກໍແຂກ ກໍເລີຍກາຍເປັນເມືອງທ່າແຂກຈົນເຖິງປັດຈຸບັນ.
ປະຫວັດສາດໂດຍຫຍໍ້
[ດັດແກ້]ໃນຊ່ວງຫລັງສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີສອງ, ພວກລ່າເມືອງຂຶ້ນຝຣັ່ງໄດ້ກັບຄືນມາຮຸກຮານລາວຄັ້ງທີສອງ, ປະຊາຊົນລາວບັນດາເຜົ່າໄດ້ຕໍ່ຕ້ານຢ່າງສຸດຂີດ ໃນເວລານັ້ນ ເມືອງທ່າແຂກເຄີຍເປັນສະໜາມຮົບທີ່ດຸເດືອດໃນການຕໍ່ຕ້ານພວກລ່າເມືອງຂຶ້ນຝຣັ່ງ.
ວັນທີ 21 ມີນາ 1946, ເປັນວັນທີ່ທຸກຄົນໃນລາວຈົດຈຳບໍ່ເຄີຍລືມ, ເພາະວ່າມັນເປັນມື້ທີ່ໄດ້ເກີດຄວາມໂຫດຮ້າຍທີ່ບໍ່ສາມາດຈິນຕະນາການໄດ້ຫຼັງຈາກກອງກຳລັງຝຣັ່ງໄດ້ກັບຄືນສູ່ປະເທດລາວ ເພື່ອເປີດການໂຈມຕີຢ່າງດຸເດືອດ. ນັກຮົບ ແລະ ພົນລະເຮືອນຫຼາຍຮ້ອຍຄົນ, ທັງລາວ ແລະ ຫວຽດນາມ, ໄດ້ເສຍຊີວິດໃນເມືອງທ່າແຂກ ທີ່ ຊາຍແດນຕາມລຳແມ່ນ້ຳຂອງ ໃນພາກກາງຂອງລາວ, ເມື່ອກອງກຳລັງຝຣັ່ງໄດ້ເປີດການປະຕິບັດງານທາງທະຫານທີ່ໃຫຍ່ທີ່ສຸດຂອງພວກເຂົາໃນອິນດູຈີນ. ໃນຄວາມພະຍາຍາມທີ່ອົງອາດກ້າຫານເພື່ອຕ້ານກັບກອງກຳລັງຮຸກຮານ, ທະຫານ ປະຊາຊົນທ້ອງຖິ່ນໄດ້ຕໍ່ສູ້ຢ່າງສຸດຊີວິດເພື່ອຂັບໄລ່ພວກຜູ້ຮຸກຮານອອກໄປ. ກອງກຳລັງປ້ອງກັນທ້ອງຖິ່ນນຳພາໂດຍ ທ່ານ ສຸພານຸວົງ ໃນຖານະຜູ້ບັນຊາການສູງສຸດ, ຜູ້ທີ່ໄດ້ນຳພາທະຫານ ແລະ ພົນລະເຮືອນຫວຽດນາມ ແລະ ລາວ ໃນການຕໍ່ສູ້ຢ່າງດຸເດືອດ, ເດັດດ່ຽວ ແລະ ອົງອາດກ້າຫານຕໍ່ຕ້ານຝຣັ່ງ. ໃນຕົ້ນເດືອນກຸມພາຂອງປີດຽວກັນ, ໜ່ວຍພັກທີ່ເມືອງທ່າແຂກໄດ້ຈັດກອງປະຊຸມ ແລະ ອອກຖະແຫຼງການຮຽກຮ້ອງໃຫ້ກອງທັບລາວ ແລະ ຫວຽດນາມສາມັກຄີກັນປ້ອງກັນຕົວເມືອງ, ຈູດແປວໄຟແຫ່ງການຕໍ່ຕ້ານ ແລະ ສ້າງຄວາມເຂັ້ມແຂງໃຫ້ແກ່ກອງທັບ. ກອງບັນຊາການທະຫານ ແລະ ອຳນາດການປົກຄອງຂອງເມືອງທ່າແຂກ ໄດ້ສັ່ງໃຫ້ຮອງຜູ້ບັນຊາການທີ່ຮັບຜິດຊອບພາກຕາເວັນອອກສຽງເໜືອ ແລະ ພາກຕາເວັນຕົກສຽງໃຕ້ຂອງເມືອງ ຄື ສະຫາຍ ສິງກາໂປ ໂຄດຈຸນລະມະນີ ແລະ Nguyen Cheing ໃຫ້ກຽມພ້ອມທະຫານ 800 ຄົນທີ່ຢູ່ພາຍໃຕ້ການບັນຊາຂອງພວກເຂົາ ເພື່ອໃຫ້ພວກເຂົາພ້ອມທີ່ຈະຕໍ່ສູ້ກັບສັດຕູ ບໍ່ວ່າຈະໂຈມຕີມາຈາກທິດທາງໃດກໍຕາມ. ເພື່ອເສີມສ້າງກຳລັງປ້ອງກັນຂອງຕົວເມືອງ, ຜູ້ນຳທັງສອງທ່ານໄດ້ແນະນຳໃຫ້ທະຫານ ແລະ ພົນລະເຮືອນ, ລວມທັງຊາວຫວຽດນາມ, ສ້າງປ້ອມປາການ ແລະ ຂຸດຄູນ້ຳເພື່ອກຽມພ້ອມສູ້ຮົບໃນທຸກພາກສ່ວນຂອງຕົວເມືອງ. ພາຍໃຕ້ຄຳສັ່ງໃຫ້ສົ່ງມອບຄຳຂອງເຂົາເຈົ້າເພື່ອສະໜັບສະໜູນຄວາມພະຍາຍາມຕໍ່ຕ້ານ, ຊາວລາວ ແລະ ຫວຽດນາມຫຼາຍຄົນໄດ້ມອບຄຳ ແລະ ເງິນເພື່ອສະໜອງອາຫານ, ເຄື່ອງນຸ່ງຫົ່ມ ແລະ ເຄື່ອງໃຊ້ອື່ນໆໃຫ້ແກ່ກອງທະຫານທ້ອງຖິ່ນ. ແຕ່ພວກຝຣັ່ງທີ່ຮຸກສານໄດ້ບຸກໂຈມຕີປະຊາກອນຂອງຕົວເມືອງ ແລະ ພວກເຂົາມີອາວຸດທີ່ດີກ່ວາ ແລະ ສາມາດເອົາຊະນະທະຫານໄດ້ຢ່າງໄວວາ, ທະຫານລາວ ແລະ ຫວຽດນາມ ພວກເຂົາກຳລັງປະເຊີນກັບຄວາມພ່າຍແພ້ ແລະ ຕັດສິນໃຈໜີຂ້າມແມ່ນໍ້າຂອງໄປປະເທດໄທ. ຊາວເມືອງ ແລະ ທະຫານໄດ້ໃຊ້ເຮືອນ້ອຍ ແລະ ແມ່ນແຕ່ໄມ້ທ່ອນເພື່ອຂົນສົ່ງພວກເຂົາໄປສູ່ຄວາມປອດໄພໃນແຂວງນະຄອນພະນົມ, ປະເທດໄທ. ແຕ່ຝຣັ່ງກໍ່ບໍ່ໄດ້ຢຸດຢັ້ງໃນການໂຈມຕີຂອງພວກເຂົາ ແລະ ໄດ້ໃຊ້ເຮືອບິນ ແລະ ປືນໃຫຍ່ໜັກຍິງໃສ່ຜູ້ທີ່ພະຍາຍາມຫຼົບໜີ, ເຮັດໃຫ້ທະຫານ ແລະ ພົນລະເຮືອນເສຍຊີວິດເປັນຈຳນວນຫຼວງຫຼາຍ ແລະ ເຮັດໃຫ້ມີຜູ້ບາດເຈັບຫຼາຍຄົນ. ທ່ານສຸພານຸວົງ ແລະ ເຈົ້າໜ້າທີ່ບາງຄົນຂອງລາວ ແມ່ນໜຶ່ງໃນບັນດາຜູ້ທີ່ພະຍາຍາມຫຼົບໜີຂ້າມແມ່ນໍ້າ ແຕ່ເຮືອໜາດນ້ອຍຂອງພວກເຂົາຖືກເຮືອບິນຂອງສັດຕູຍິງ. ທະຫານຄົນໜຶ່ງ ແລະ ກຸ່ມຄົນຫວຽດນາມໄດ້ພະຍາຍາມຊ່ວຍເຫຼືອຜູ້ທີ່ໄດ້ຮັບບາດເຈັບ ແຕ່ພວກເຂົາກໍ່ຖືກຂ້າຕາຍ. ທ່ານ ສຸພານຸວົງໄດ້ຮັບບາດເຈັບສາຫັດ ແລະ ຖືກນຳສົ່ງໄປໂຮງໝໍໃນແຂວງນະຄອນພະນົມ. ຝຣັ່ງໄດ້ເປີດການໂຈມຕີເມືອງຢ່າງໂຫດຮ້າຍ, ຂ້າແມ່ຍິງຖືພາຢ່າງໂຫດຮ້າຍ ແລະ ໂຍນເດັກທາຣົກໃນທ້ອງລົງໃນແມ່ນໍ້າ. ກອງກຳລັງຝຣັ່ງຍັງໄດ້ຂ້າປະຊາຊົນໂດຍໃຊ້ຄົກດິນເຜົາຂະໜາດໃຫຍ່ ແລະ ຊາກຕຳພວກເຂົາ, ຍິງດ້ວຍປືນ ແລະ ໂຍນສົບຂອງປະຊາຊົນລົງໃນແມ່ນໍ້າຂອງ ເຊິ່ງເວົ້າກັນວ່າກາຍເປັນສີແດງດ້ວຍເລືອດ. ມີປະຊາຊົນຫຼາຍກວ່າ 3,000 ຄົນ ລວມທັງແມ່ຍິງ ແລະ ເດັກນ້ອຍຜູ້ບໍລິສຸດ ໄດ້ເສຍຊີວິດ ແລະ ເຮືອນຫຼາຍຫຼັງ ແລະ ອາຄານອື່ນໆຖືກທຳລາຍ ຫຼື ເສຍຫາຍ. ຕໍ່ມາ ທ່ານ ສຸພານຸວົງ ໄດ້ກັບຄືນມາລາວ ແລະ ສືບຕໍ່ຕໍ່ສູ້ເພື່ອການປົດປ່ອຍຮ່ວມກັບຜູ້ນຳການປະຕິວັດລາວຄົນອື່ນໆ. ນັບຕັ້ງແຕ່ນັ້ນມາ, ວັນທີ 21 ມີນາ ໄດ້ເປັນມື້ແຫ່ງຄວາມໂກດແຄ້ນຂອງປະຊາຊົນລາວ ແລະ ໄດ້ຖືກລະນຶກເຖິງໃນແຕ່ລະປີເປັນວັນຄົນພິການ ແລະ ການເສຍສະຫຼະແຫ່ງຊາດ, ເພື່ອລະນຶກເຖິງວິລະຊົນແຫ່ງຊາດ ແລະ ນັກຮົບປະຕິວັດທຸກຄົນ ທີ່ໄດ້ອຸທິດຊີວິດ ແລະ ທົນທຸກຈາກຄວາມພິການໃນຊ່ວງເວລາຫຼາຍປີຂອງການຕໍ່ສູ້ເພື່ອການປົດປ່ອຍຊາດລາວ. ທ່ານສຸພານຸວົງ ໄດ້ຮັບການຝຶກອົບຮົມເປັນວິສະວະກອນໂຍທາຢູ່ປາຣີ ແລະ ຫຼັງຈາກນັ້ນໄດ້ເຮັດວຽກຢູ່ພາກກາງຂອງຫວຽດນາມ ແລະ ລາວ ຕັ້ງແຕ່ປີ 1938 ຈົນເຖິງປີ 1945. ເພິ່ນໄດ້ກາຍເປັນຜູ້ນໍາຂອງຂະບວນການເອກະລາດຂອງລາວອິດສະຫລະ ແລະ ເປັນຜູ້ບັນຊາການທະຫານສູງສຸດຂອງກອງທັບປົດປ່ອຍ ແລະ ປ້ອງກັນປະເທດລາວ. ຕໍ່ມາທ່ານໄດ້ດຳລົງຕຳແໜ່ງເປັນປະທານປະເທດຂອງລາວຜູ້ທຳອິດ ຕັ້ງແຕ່ປີ 1975 ຈົນເຖິງປີ 1991.
ເສດຖະກິດ
[ດັດແກ້]ບ້ານທີ່ຂື້ນກັບເມືອງທ່າແຂກ
[ດັດແກ້]' ບ້ານທ່າແຂກເໜືອ ບ້ານທ່າແຂກກາງ ບ້ານທ່າແຂກໃຕ້ ບ້ານເລົ່າໂພໄຊ ບ້ານເລົ່າໂພຄຳ ບ້ານດອນເຄື່ອນຊ້າງ ບ້ານໜອງບົວເງິນ ບ້ານໜອງບົວຄຳ ບ້ານປາກດົງ ປ້ານນາບວບ ບ້ານຈອມແຈ້ງ ບ້ານຄຳອ່າງ ບ້ານປາກຊິມັງ ບ້ານເມືອງເກົ່າ ບ້ານມວ່ງສຸມ ບ້ານດອນມະໄຫຼ ບ້ານຈອມທອງ ບ້ານສົມສະນຸກ ບ້ານຈອມເພັດ ບ້ານຈອມແກ້ວ ບ້ານຫວ້ຍນາງລີ້ ບ້ານນາເມືອງ ແລະຍັງຫລາຍບ້ານ...
ສະຖານທີ່ທອ່ງທຽ່ວທີ່ສຳຄັນໃນຕົວເມືອງ
[ດັດແກ້]ພຣະທາດສີໂຄດຕະບູນ ວັດກາງ ວັດນາໂບ ວັດຫວ້ຍນາງລີ້ ວັດນາເມືອງ ວັດຈອມທອງ ຖໍ້ານາງແອ່ນ ຂົວມິດຕະພາບລາວໄທແຫ່ງທີສາມ
ຂົວມິດຕະພາບແຫ່ງທີ 3 ລາວໄທ ຫລື ທ່າແຂກ ຫາ ນະຄອນພະນົມໄດ້ໄຂຂື້ນໃນວັນທີ 11/11/2011.
- ↑ "Main Cities by Population in Laos". Worldometers. ຄົ້ນຫາເມື່ອ 15 April 2020.
- ↑ "Thakhek (District, Laos) - Population Statistics, Charts, Map and Location". www.citypopulation.de (ພາສາອັງກິດ). ເກັບບັນທຶກໄວ້ຈາກແຫຼ່ງດັ້ງເດີມເມື່ອ 2024-10-08. ຄົ້ນຫາເມື່ອ 2026-01-20.
- ↑ Khonsavanh Latsaphao. "Commemorating the battle of Thakhaek on March 21, 1946". www.vientianetimes.org.la (ພາສາອັງກິດ). ເກັບບັນທຶກໄວ້ຈາກແຫຼ່ງດັ້ງເດີມເມື່ອ 2024-03-25. ຄົ້ນຫາເມື່ອ 2026-01-20.