ປະຕິທິນພະມ້າ

ປະຕິທິນມຽນມາ (ພະມ້າ: မြန်မာသက္ကရာဇ်, ອອກສຽງ: [mjəmà θɛʔkəɹɪʔ] "ມະຣະัນະມາສະัກະຣາ"; ຫຼື ကောဇာသက္ကရာဇ်, [kɔ́zà θɛʔkəɹɪʔ] "ໂກຊາສະัກະຣາ"), ສະัກະຣາມຽນມາ ມັນເປັນປະຕິທິນຕາມຈັນທະປະຕິທິນທີ່ນັບເດືອນຕາມເສັ້ນທາງຂອງດວງຈັນ. ປີແມ່ນນັບຕາມປີດາວ. ປະຕິທິນພະມ້າສ່ວນຫຼາຍແມ່ນອີງໃສ່ປະຕິທິນຮິນດູເກົ່າທີ່ບໍ່ຄືກັບລະບົບອິນເດຍ. ປະຕິທິນມຽນມາລວມເອົາຮອບວຽນ ເມຕັນ ໃນການຄິດໄລ່ປະຕິທິນ. ແລະມີປະຕິທິນເພື່ອຊົດເຊີຍຄວາມແຕກຕ່າງຂອງວັນແລະເດືອນ.

ປະຕິທິນພະມ້າໄດ້ຖືກນໍາໃຊ້ຢ່າງຕໍ່ເນື່ອງໃນອານາຈັກຕ່າງໆຂອງມຽນມານັບຕັ້ງແຕ່ການປະດິດສ້າງ. ຄາດກັນວ່າໄດ້ຖືກປະດິດສ້າງຂື້ນໃນປີ ຄ.ສ 640 ໃນອານາຈັກສີໂຄດຕະບອງ, ໃນສະໄໝພະຍຸ, ປະຕິທິນພະມ້າໄດ້ນຳໃຊ້ຢ່າງແຜ່ຫຼາຍ ແລະ ນຳໃຊ້ຢ່າງເປັນທາງການໃນອານາຈັກອື່ນໆໃນອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້ເຊັ່ນ: ປະຕິທິນໄມໂຄສະກາ ເຊັ່ນ: ຣາຊການ, ລ້ານນາ, ສິບສອງພັນນາ, ລານຊັ່ງ, ສະຫຍາມ, ກໍາປູເຈຍຈົນເຖິງທ້າຍສະຕະວັດທີ 19.

ໃນປັດຈຸບັນໃນປະເທດມຽນມາ, ມັນຖືກນໍາໃຊ້ເປັນປະຕິທິນພົນລະເຮືອນຕາມປະເພນີຂອງຊາວພຸດ. ມັນຍັງຖືກໃຊ້ເພື່ອເປັນຕົວແທນຂອງວັນພັກຕາມປະເພນີເຊັ່ນ: ປີໃຫມ່ຂອງມຽນມາແລະງານບຸນປະເພນີອື່ນໆ, ສ່ວນຫຼາຍແມ່ນກ່ຽວຂ້ອງກັບພຸດທະສາດສະຫນາໃນປະເທດມຽນມາ.

ວັນ

ມີເຈັດມື້ຕໍ່ອາທິດ. ວັນຂອງອາທິດແມ່ນຍັງສະແດງຕາມປະເພນີທີ່ມີຄ່າຕົວເລກທີ່ກໍານົດໄວ້ລ່ວງຫນ້າຂອງສູນເຖິງຫົກ. ຊື່ ຕະะນີນະກະะນະເວ (ວັນອາທິດ) ແລະ ຕະນີນລາ (ວັນຈັນ) ມາຈາກພາສາມຽນມາບູຮານ. ສ່ວນທີ່ເຫຼືອແມ່ນມາຈາກພາສາສັນສະກິດ.

ຈໍາ​ນວນ​	ຊື່	ໂຕອັກສອນສາກົນ	ຄຳອະທິບາຍ
໐	ຊະะເນ စနေ	[sənè]	ວັນເສົາ
໑	ຕະะນີນະກະะນະເວ တနင်္ဂနွေ	[tənɪ́ɴɡənwè]	ວັນອາທິດ
໒	ຕະນີນລາ တနင်္လာ	[tənɪ́ɴlà]	ວັນຈັນ
໓	ອີງກາ အင်္ဂါ	[ɪ̀ɴɡà]	ວັນອັງຄານ
໔	ໂບດາຮູ ဗုဒ္ဓဟူး	[boʊʔdəhú]	ວັນພຸດ
໕	ຈາຕາເບເຕ ကြာသပတေး	[tɕàðəbədé]	ວັນພະຫັດ
໖	ໂຕຈ່າ သောကြာ	[θaʊʔtɕà]	ວັນ​ສຸກ