ຊູນາມິ
 | ບົດຄວາມນີ້ເປັນການແປສ່ວນໜຶ່ງຈາກພາສາອື່ນ ເຊິ່ງອາດເປັນການແປຈາກເຄື່ອງມືອັດຕະໂນມັດ ຫຼື ຜູ້ທີ່ບໍ່ຊຳນານທາງພາສາ |
ຊູນາມິ (tsunami) ແມ່ນຄື້ນຟອງໃນຕົວນ້ຳທີ່ເກີດຈາກການເຄື່ອນຍ້າຍຂອງນ້ຳປະລິມານຂະຫນາດໃຫຍ່, ໂດຍທົ່ວໄປໃນມະຫາສະຫມຸດຫຼື ທະເລສາບຂະຫນາດໃຫຍ່ . ແຜ່ນດິນໄຫວ, ການລະເບີດຂອງພູເຂົາໄຟ ແລະ ການລະເບີດໃຕ້ນ້ໍາ (ລວມທັງການລະເບີດ, ດິນເຈື່ອນ, calvings glacier, ຜົນກະທົບຂອງ meteorite ແລະສິ່ງລົບກວນອື່ນໆ) ຂ້າງເທິງຫຼືລຸ່ມນ້ໍາມີທ່າແຮງທີ່ຈະສ້າງຄື້ນຟອງຊູນາມິ.[1] ບໍ່ເຫມືອນກັບ ຄື້ນຟອງມະຫາສະຫມຸດປົກກະຕິ, ທີ່ເກີດຈາກລົມ, ຫຼື tides, ທີ່ເກີດຈາກ ການດຶງແຮງໂນ້ມຖ່ວງ ຂອງ ດວງຈັນ ແລະ ແສງຕາເວັນ, ຊູນາມິແມ່ນເກີດມາຈາກການຍົກຍ້າຍຂອງນ້ໍາຈາກເຫດການຂະຫນາດໃຫຍ່.
ຄື້ນສຶນາມິບໍ່ຄືກັບກະແສນ້ຳໃຕ້ທະເລທຳມະດາ ຫຼື ຄື້ນທະເລ ເພາະວ່າ ຄວາມຍາວຂອງຄື້ນ ແມ່ນຍາວກວ່າ.[2] ແທນທີ່ຈະປະກົດວ່າເປັນ ຄື້ນຟອງທະເລ, ຊູນາມິໃນເບື້ອງຕົ້ນອາດຈະແທນທີ່ຈະຄ້າຍຄື ນ້ໍາ ທີ່ເພີ່ມຂຶ້ນຢ່າງວ່ອງໄວ.[3] ສໍາລັບເຫດຜົນນີ້, ມັນມັກຈະຖືກເອີ້ນວ່າເປັນ ຄື້ນ tidal, [4] ເຖິງແມ່ນວ່າການນໍາໃຊ້ນີ້ບໍ່ໄດ້ຮັບການສະຫນັບສະຫນູນຈາກຊຸມຊົນວິທະຍາສາດເນື່ອງຈາກວ່າມັນອາດຈະເຮັດໃຫ້ຄວາມປະທັບໃຈທີ່ບໍ່ຖືກຕ້ອງຂອງຄວາມສໍາພັນທາງສາເຫດລະຫວ່າງ tides ແລະ tsunami.[5] ຄື້ນຊູນາມິໂດຍທົ່ວໄປແລ້ວປະກອບດ້ວຍຄື້ນຟອງ, ມີ ໄລຍະເວ ລາຈາກນາທີເຖິງຊົ່ວໂມງ, ເຂົ້າມາໃນອັນທີ່ເອີ້ນວ່າ " ລົດໄຟຄື້ນ ".[6] ຄວາມສູງຂອງຄື້ນສິບແມັດສາມາດສ້າງໄດ້ໂດຍເຫດການຂະຫນາດໃຫຍ່. ເຖິງແມ່ນວ່າຜົນກະທົບຂອງຄື້ນສຶນາມິແມ່ນຈໍາກັດຢູ່ຕາມເຂດແຄມທະເລ, ແຕ່ພະລັງງານທໍາລາຍຂອງພວກມັນສາມາດມີຂະຫນາດໃຫຍ່, ແລະພວກມັນສາມາດສົ່ງຜົນກະທົບຕໍ່ອ່າງມະຫາສະຫມຸດທັງຫມົດ. ຄື້ນສຶນາມິ ມະຫາສະໝຸດອິນເດຍ ປີ 2004 ເປັນໄພພິບັດທາງທຳມະຊາດທີ່ຕາຍຕົວທີ່ສຸດໃນປະຫວັດສາດຂອງມະນຸດ ໂດຍມີຜູ້ເສຍຊີວິດຢ່າງໜ້ອຍ 230,000 ຄົນ ຫຼືຫາຍສາບສູນຢູ່ໃນ 14 ປະເທດທີ່ມີຊາຍແດນຕິດກັບ ມະຫາສະໝຸດອິນເດຍ.
ເອກະສານອ້າງອີງ
[ດັດແກ້]- ↑ Lua error in Module:Citation/CS1/Utilities at line 38: bad argument #1 to 'ipairs' (table expected, got nil).
- ↑ Lua error in Module:Citation/CS1/Utilities at line 38: bad argument #1 to 'ipairs' (table expected, got nil).
- ↑ Lua error in Module:Citation/CS1/Utilities at line 38: bad argument #1 to 'ipairs' (table expected, got nil).
- ↑ Lua error in Module:Citation/CS1/Utilities at line 38: bad argument #1 to 'ipairs' (table expected, got nil).
- ↑ Lua error in Module:Citation/CS1/Utilities at line 38: bad argument #1 to 'ipairs' (table expected, got nil).
- ↑ Lua error in Module:Citation/CS1/Utilities at line 38: bad argument #1 to 'ipairs' (table expected, got nil).