Jump to content

ສັບປະດາ

ຈາກ ວິກິພີເດຍ

ສັບປະດາ (ຄຳເຄົ້າ: ສັປດາຫ໌[1], ອັງກິດ: Week, ຝຣັ່ງ: Semaine) ຫຼື ອາທິດ (ຄຳເຄົ້າ: ອາທິຕຍ໌[2]) ເປັນໜ່ວຍວັດເວລາເທົ່າກັບເຈັດມື້ ເປັນໜ່ວຍນ້ອຍກວ່າເດືອນ. ຢ່າງໃດກໍດີ ບາງເທື່ອຄຳວ່າ "ສັບປະດາ" ນີ້ຍັງໝາຍເຖິງໜ່ວຍວັດເວລາອື່ນເຊິ່ງໜ້ອຍຫຼືຫຼາຍກວ່າເຈັດ ໂດຍໃນປະຫວັດສາດ. ສັບປະດານຶ່ງຍາວສີ່ເຖິງສິບມື້ໃນບ່ອນຕ່າງໆ ກັນ.

ອາທິດແມ່ນຫົວໜ່ວຍເວລາເທົ່າກັບເຈັດມື້. ມັນນ້ອຍກວ່າເດືອນ. ແນວໃດກໍ່ຕາມ, ບາງຄັ້ງຄໍາວ່າ "ອາທິດ" ຍັງສາມາດຫມາຍເຖິງຫນ່ວຍງານອື່ນໆຂອງເວລາທີ່ມີຫນ້ອຍກວ່າເຈັດຫຼືຫຼາຍກວ່ານັ້ນ. ໂດຍປະຫວັດສາດ ອາທິດຫນຶ່ງແມ່ນຍາວສີ່ຫາສິບມື້ໃນສະຖານທີ່ຕ່າງໆ.

ຫຼັກຖານຂອງອາທິດຕິດຕໍ່ກັນເຈັດມື້ປາກົດຢູ່ໃນບັນດາຊາວຢິວໃນລະຫວ່າງການເປັນຊະເລີຍບາບີໂລນໃນສະຕະວັດທີ 6 ກ່ອນ ຄ.ສ..[1]. (ຕາມຄໍາບັນຍາຍຂອງການສ້າງຢູ່ໃນ Torah / ຄໍາພີໄບເບິນ) ແລະບາບີໂລນບູຮານໃຊ້ອາທິດເຈັດມື້[2]. ວັດທະນະທໍາອື່ນໆໄດ້ຮັບຮອງເອົາອາທິດເຈັດມື້ໃນເວລາທີ່ແຕກຕ່າງກັນ. ລະຫວ່າງສະຕະວັດທີ 1 ແລະສະຕະວັດທີ 3 AD, Empire Roman ໄດ້ຄ່ອຍໆປ່ຽນແທນປະຕິທິນ Roman, ເຊິ່ງມີອາທິດແປດມື້ກັບອາທິດເຈັດມື້. ຊາວຮິນດູອາດຈະຖືເອົາອາທິດເຈັດມື້ກ່ອນສະຕະວັດທີ 11 ກ່ອນ ຄ.ສ. ນອກຈາກນີ້ຍັງມີຫຼັກຖານວ່າບາງກຸ່ມຄົນຈີນໄດ້ໃຊ້ອາທິດ 7 ມື້ຕັ້ງແຕ່ສະຕະວັດທີ 4 AD.

ການນັບ ISO

[ດັດແກ້]

ອາທິດທໍາອິດ (W01) ອີງຕາມລະບົບ ISO ກໍານົດວ່າ

  • ຖ້າວັນທີ 1 ມັງກອນເປັນວັນຈັນ, ວັນອັງຄານ, ວັນພຸດ, ຫຼືວັນພະຫັດ, ອາທິດແມ່ນອາທິດທໍາອິດຂອງປີ.
  • ຖ້າວັນທີ 1 ມັງກອນເປັນວັນສຸກ, ວັນເສົາ, ຫຼືວັນອາທິດ, ອາທິດແມ່ນອາທິດສຸດທ້າຍຂອງປີກ່ອນ. ແລະອາທິດຕໍ່ໄປແມ່ນອາທິດທໍາອິດຂອງປີ.

ການປຽບທຽບຫົວໜ່ວຍເວລາ

[ດັດແກ້]
  • 1 ອາທິດ = 7 ມື້ = 168 ຊົ່ວໂມງ = 10,080 ນາທີ = 604,800 ວິນາທີ
  • 1 ປີ = 52 ອາທິດ + 1 ມື້ (ແລະ 2 ມື້ສໍາລັບປີກ້າວກະໂດດ)
  • 1 ອາທິດ = 23.01% ຂອງຫນຶ່ງເດືອນໂດຍສະເລ່ຍ

ອ້າງອີງ

[ດັດແກ້]
  1. ສົມຈິຕ ພັນລັກ. (2012) ພາສາລາວລ້ານຊ້າງ ກ່ອນປີ ພ.ສ 2478; ຄ.ສ 1935 ສະບັບຄົ້ນຄວ້າ. ສົມມະນາ ການພິມ ສປປ ລາວ.
  2. ສົມຈິຕ ພັນລັກ. (2012) ພາສາລາວລ້ານຊ້າງ ກ່ອນປີ ພ.ສ 2478; ຄ.ສ 1935 ສະບັບຄົ້ນຄວ້າ. ສົມມະນາ ການພິມ ສປປ ລາວ.