ສົນທິສັນຍາ ຝຣັ່ງ-ສະຍາມ ຄ.ສ. 1893
| ວັນລົງນາມ | 3 ຕຸລາ 1893 |
|---|---|
| ທີ່ລົງນາມ | ບາງກອກ, ສະຍາມ |
| ຜູ້ລົງນາມ |  France ສາທາລະນະລັດຝຣັ່ງທີ 3.svg){kind=small} Thailand ລາຊະອານາຈັກສະຍາມ |
| ພາສາ | ຝຣັ່ງ ແລະ ໄທ |
ສົນທິສັນຍາ ຝຣັ່ງ-ສະຍາມ ສະບັບວັນທີ 3 ຕຸລາ 1893 ແມ່ນຂໍ້ຕົກລົງທີ່ຍຸດຕິ ວິກິດການ ຮ.ສ. 112 (ສົງຄາມຝຣັ່ງ-ສະຍາມ) ແລະ ເປັນຈຸດເລີ່ມຕົ້ນຂອງການສ້າງຕັ້ງ ລາວໃນອາລັກຂາຂອງຝຣັ່ງ ຢ່າງເປັນທາງການ. ເຫດການນີ້ຖືເປັນຈຸດປ່ຽນຄັ້ງປະຫວັດສາດທີ່ກຳນົດເສັ້ນຊາຍແດນລະຫວ່າງ ລາວ ແລະ ໄທ ໂດຍໃຊ້ ແມ່ນ້ຳຂອງ ເປັນເສັ້ນແບ່ງເຂດຈົນເຖິງປັດຈຸບັນ.
ຄວາມເປັນມາ
[ດັດແກ້]ໃນຊ່ວງທ້າຍສະຕະວັດທີ 19, ອໍານາດຂອງຕາເວັນຕົກໄດ້ແຜ່ຂະຫຍາຍເຂົ້າມາໃນອິນດູຈີນ. ຝຣັ່ງມີຄວາມຕ້ອງການທີ່ຈະຂະຫຍາຍອິດທິພົນໃຫ້ຄວບຄຸມແມ່ນ້ຳຂອງທັງໝົດ ເພື່ອໃຊ້ເປັນເສັ້ນທາງການຄ້າສູ່ປະເທດຈີນ. ຄວາມຂັດແຍ່ງລະຫວ່າງ ສະຍາມ (ໄທ) ແລະ ຝຣັ່ງ ໄດ້ທະວີຄວາມຮຸນແຮງຂຶ້ນຈົນນຳໄປສູ່ເຫດການທີ່ເຮືອຮົບຝຣັ່ງປິດປາກອ່າວໄທ (ວິກິດການປາກນ້ຳ).
ເນື້ອໃນສຳຄັນ
[ດັດແກ້]ພາຍຫຼັງການເຈລະຈາ, ສະຍາມຈຳຕ້ອງຍອມຮັບເງື່ອນໄຂຂອງຝຣັ່ງ ເພື່ອຮັກສາເອກະລາດສ່ວນໃຫຍ່ໄວ້ ໂດຍມີເນື້ອໃນຫຼັກຄື:
- ລັດຖະບານສະຍາມ ຕ້ອງສະລະສິດທິທັງໝົດເໜືອດິນແດນຝັ່ງຊ້າຍຂອງແມ່ນ້ຳຂອງ (ປະເທດລາວໃນປັດຈຸບັນ) ແລະ ບັນດາເກາະດອນຕ່າງໆ ໃນແມ່ນ້ຳຂອງ ໃຫ້ແກ່ລັດຖະບານຝຣັ່ງ.
- ຫ້າມສະຍາມສົ່ງກອງທະຫານ ຫຼື ເຮືອຮົບ ເຂົ້າໄປໃນເຂດ 25 ກິໂລແມັດ ຈາກຝັ່ງຂວາຂອງແມ່ນ້ຳຂອງ.
- ສະຍາມຕ້ອງຊົດໃຊ້ຄ່າເສຍຫາຍໃຫ້ແກ່ຝຣັ່ງ.[1]
ຜົນກະທົບຕໍ່ປະເທດລາວ
[ດັດແກ້]ສົນທິສັນຍານີ້ເຮັດໃຫ້ດິນແດນລາວຖືກແບ່ງອອກເປັນສອງສ່ວນຄື ຝັ່ງຊ້າຍແມ່ນ້ຳຂອງ (ຂຶ້ນກັບຝຣັ່ງ) ແລະ ຝັ່ງຂວາແມ່ນ້ຳຂອງ (ຍັງຢູ່ໃນເຂດອິດທິພົນຂອງສະຍາມ ບາງສ່ວນ). ຢ່າງໃດກໍຕາມ, ນີ້ຖືເປັນການລວບລວມແຜ່ນດິນລາວໃຫ້ຢູ່ພາຍໃຕ້ການປົກຄອງດຽວກັນອີກຄັ້ງໃນນາມ "ລາວໃນອາລັກຂາຂອງຝຣັ່ງ" ເຊິ່ງເປັນພື້ນຖານໃຫ້ແກ່ປະເທດລາວໃນຍຸກປັດຈຸບັນ.[2]
ອ້າງອີງ
[ດັດແກ້]- ↑ Stuart-Fox, Martin (1997). A History of Laos. Cambridge University Press. pp. 24–25.
- ↑ "ວັນປະກາດເອກະລາດ 12 ຕຸລາ ແລະ ຄວາມເປັນມາຂອງຊາດລາວ". Lao National Radio.[dead link]