ສົງຄາມເຈົ້າອານຸວົງ

ສົງຄາມເຈົ້າອານຸວົງ
ສ່ວນໜຶ່ງຂອງ ຄວາມຂັດແຍ່ງສະຍາມ-ລາວ
ວັນທີ 1826 – 1828 ສະຖານທີ່ ພູພຽງໂຄລາດ ແລະ ວຽງຈັນ ຜົນ ສະຍາມໄດ້ຮັບໄຊຊະນະ, ວຽງຈັນຖືກທຳລາຍ
ຄູ່ສົງຄາມ
ອານາຈັກລ້ານຊ້າງ ອານາຈັກຈຳປາສັກ	ອານາຈັກລັດຕະນະໂກສິນ
ຜູ້ບັນຊາການ ແລະ ຜູ້ນຳ
ເຈົ້າອານຸວົງ ເຈົ້າລາຊະວົງ (ເຫງົ້າ)	ພະບາດສົມເດັດພະນັ່ງເກົ້າເຈົ້າຢູ່ຫົວ ເຈົ້າພະຍາບໍດິນເດຊາ

ສົງຄາມເຈົ້າອານຸວົງ (ອັງກິດ: Lao Rebellion of 1826) ແມ່ນການເຮັດສົງຄາມເພື່ອການກອບກູ້ເອກະລາດຂອງ ອານາຈັກລ້ານຊ້າງວຽງຈັນ ຈາກການເປັນປະເທດສະລາດຂອງສະຍາມ ໃນລັດຊະສະໄໝຂອງ ເຈົ້າອານຸວົງ.

ຍຸດທະສາດການເດີນທັບ

ເຈົ້າອານຸວົງໄດ້ວາງແຜນການຢ່າງລັບໆ ໂດຍໃຊ້ກົນລວງວ່າຈະຍົກທັບໄປຊ່ວຍກຸງເທບຮົບກັບອັງກິດ. ກອງທັບລາວໄດ້ແບ່ງເປັນ 3 ສາຍ:

• ທັບຫຼວງ: ນຳໂດຍເຈົ້າອານຸວົງ ມຸ່ງໜ້າສູ່ ນະຄອນລາຊະສີມາ (ໂຄລາດ).
• ທັບໜ້າ: ນຳໂດຍ ເຈົ້າລາຊະວົງ (ເຫງົ້າ) ບຸກໄປທາງສະລະບຸລີ ເພື່ອກວາດຕ້ອນຄົວລາວ.
• ທັບໃຕ້: ນຳໂດຍ ເຈົ້າໂຍ້ (ເຈົ້ານະຄອນຈຳປາສັກ) ຍົກມາຈາກທາງອຸບົນ.

ຈຸດປ່ຽນຂອງສົງຄາມ

ເຖິງແມ່ນວ່າຈະສາມາດຍຶດໂຄລາດໄດ້ໂດຍບໍ່ເສຍເລືອດເນື້ອໃນເບື້ອງຕົ້ນ, ແຕ່ເກີດເຫດການທີ່ທົ່ງສຳລິດ (ວີລະກຳຍ່າໂມ) ທີ່ຝ່າຍສະຍາມອ້າງວ່າຊາວເມືອງໂຄລາດໄດ້ລຸກຮືຂຶ້ນຕໍ່ສູ້. ປະກອບກັບກອງທັບສະຍາມນຳໂດຍ ເຈົ້າພະຍາບໍດິນເດຊາ ໄດ້ຍົກທັບໃຫຍ່ຂຶ້ນມາຕີໂຕ້ຄືນ ເຮັດໃຫ້ທັບລາວຕ້ອງຖອຍຮ່ອນ.

ການສູ້ຮົບຄັ້ງສຸດທ້າຍ

ການປະທະກັນທີ່ດຸເດືອດທີ່ສຸດເກີດຂຶ້ນທີ່ ຊ່ອງເຂົາສານ ແລະ ບ້ານສົ້ມປ່ອຍ (ໜອງບົວລຳພູ). ກອງທັບລາວທີ່ດ້ອຍກວ່າທາງດ້ານອາວຸດປືນໃຫຍ່ໄດ້ພ່າຍແພ້. ເຈົ້າອານຸວົງຕ້ອງຫຼົບໜີໄປຫວຽດນາມ ກ່ອນຈະກັບມາແລະຖືກຈັບກຸມໃນທີ່ສຸດ.