ສະປີຊີຍ່ອຍ

ເສືອດາວອາຟຣິກາ (Panthera pardus pardus) ເປັນ ສະປີຊີຍ່ອຍຕົ້ນແບບ (nominotypical subspecies) ຂອງ ເສືອດາວ ເຊິ່ງເປັນສັດປະຈຳຖິ່ນຂອງອາຟຣິກາ^[1]

ເສືອໂຄ່ງຈາວາແລະເສືອໂຄ່ງສຸມາຕຣາ (P. tigris sondaica) ເປັນສະປີຊີຍ່ອຍຂອງເສືອໂຄ່ງ ແລະເປັນສັດປະຈຳຖິ່ນຂອງໝູ່ເກາະຊຸນດາ^[1]

ສະປີຊີຍ່ອຍ (ອັງກິດ: subspecies; ຫຍໍ້: subsp. ຫຼື ssp.) ໃນການຈຳແນກທາງຊີວະສາດ ໝາຍເຖິງ ກຸ່ມປະຊາກອນໜຶ່ງໃນສອງກຸ່ມ ຫຼື ຫຼາຍກວ່າຂອງສິ່ງມີຊີວິດສະປີຊີດຽວກັນ ທີ່ອາໄສຢູ່ໃນເຂດຍ່ອຍທີ່ແຕກຕ່າງກັນ (ພາຍໃນເຂດກະຈາຍພັນຂອງສະປີຊີນັ້ນ) ແລະມີຄວາມແຕກຕ່າງກັນຂອງລັກສະນະທາງສັນຖານວິທະຍາປີກຍ່ອຍ^[2]^[3] ເຊິ່ງບໍ່ສາມາດຈຳແນກສະປີຊີຍ່ອຍດ່ຽວອອກເປັນສະປີຊີໃໝ່ໄດ້ຢ່າງອິດສະຫຼະ. ຄວາມແຕກຕ່າງຂອງສະປີຊີຍ່ອຍມັກຈະຢູ່ທີ່ລວດລາຍ, ສີສັນ ຫຼື ຂະໜາດຂອງຮ່າງກາຍ ອັນເນື່ອງມາຈາກສະພາບພູມສັນຖານທີ່ຢູ່ອາໄສທີ່ແຕກຕ່າງກັນ. ຕາມລະບຽບສາກົນຂອງລະບົບການຕັ້ງຊື່ສະປີຊີຍ່ອຍຂອງສັດໃຊ້ຊື່ສາມພາກສ່ວນ (trinomial name). ໃນທາງພຶກສາສາດ, ວິທະຍາເຊື້ອລາ ແລະວິທະຍາແບັກທີເຣຍ ໃຊ້ຄຳຫຍໍ້ "subsp." ຫຼື "ssp." ຕາມດ້ວຍຊື່ສະປີຊີຍ່ອຍ.

ສິ່ງມີຊີວິດສະປີຊີໜຶ່ງອາດໄດ້ຮັບການລະບຸວ່າບໍ່ມີສະປີຊີຍ່ອຍເລີຍ ຫຼືມີຢ່າງນ້ອຍສອງສະປີຊີຍ່ອຍເຊິ່ງລວມທັງທີ່ສູນພັນແລ້ວ.

ໃນການຈຳແນກສະປີຊີຍ່ອຍ ນັກອະນຸກົມວິທານຕັດສິນໃຈຈາກເກນຢ່າງງ່າຍໃນການຈຳແນກກຸ່ມປະຊາກອນທີ່ແຕກຕ່າງກັນສອງກຸ່ມໃຫ້ເປັນສະປີຊີຍ່ອຍຫຼືສະປີຊີ ຄືຄວາມສາມາດໃນການຜະສົມຂ້າມພັນ. (ຫາກຜະສົມຂ້າມກັນໄດ້ແມ້ວ່າທາຍາດຕົວຜູ້ບາງຕົວອາດເປັນໝັນ ອາດນັບເປັນສະປີຊີຍ່ອຍ)^[4] ໃນທຳມະຊາດສະປີຊີຍ່ອຍຈະບໍ່ຜະສົມຂ້າມພັນກັນເນື່ອງຈາກຄວາມໂດດດ່ຽວທາງພູມສາດຫຼືການເລືອກທາງເພດ. ຄວາມແຕກຕ່າງລະຫວ່າງສະປີຊີຍ່ອຍມັກຈະແຕກຕ່າງກັນນ້ອຍກວ່າຄວາມແຕກຕ່າງລະຫວ່າງສະປີຊີ.

ອ້າງອີງ

1 2 Kitchener, A. C.; Breitenmoser-Würsten, C.; Eizirik, E.; Gentry, A.; Werdelin, L.; Wilting, A.; Yamaguchi, N.; Abramov, A. V.; Christiansen, P.; Driscoll, C.; Duckworth, J. W.; Johnson, W.; Luo, S.-J.; Meijaard, E.; O’Donoghue, P.; Sanderson, J.; Seymour, K.; Bruford, M.; Groves, C.; Hoffmann, M.; Nowell, K.; Timmons, Z.; Tobe, S. (2017). "A revised taxonomy of the Felidae: The final report of the Cat Classification Task Force of the IUCN Cat Specialist Group". Cat News. Special Issue 11: 66−69. hdl:10088/32616.
↑ Mayr, E. (1982). "Of what use are subspecies?". The Auk. 99 (3): 593−595.
↑ Monroe, B. L. (1982). "A modern concept of the subspecies". The Auk. 99 (3): 608−609.
↑ "Species - Speciation". Encyclopedia Britannica (ພາສາອັງກິດ). ຄົ້ນຫາເມື່ອ 2021-04-20.

[Catsg2017-1] 1 2 Kitchener, A. C.; Breitenmoser-Würsten, C.; Eizirik, E.; Gentry, A.; Werdelin, L.; Wilting, A.; Yamaguchi, N.; Abramov, A. V.; Christiansen, P.; Driscoll, C.; Duckworth, J. W.; Johnson, W.; Luo, S.-J.; Meijaard, E.; O’Donoghue, P.; Sanderson, J.; Seymour, K.; Bruford, M.; Groves, C.; Hoffmann, M.; Nowell, K.; Timmons, Z.; Tobe, S. (2017). "A revised taxonomy of the Felidae: The final report of the Cat Classification Task Force of the IUCN Cat Specialist Group". Cat News. Special Issue 11: 66−69. hdl:10088/32616.

[2] Mayr, E. (1982). "Of what use are subspecies?". The Auk. 99 (3): 593−595.

[3] Monroe, B. L. (1982). "A modern concept of the subspecies". The Auk. 99 (3): 608−609.

[4] "Species - Speciation". Encyclopedia Britannica (ພາສາອັງກິດ). ຄົ້ນຫາເມື່ອ 2021-04-20.

[1]

[2]

[3]

[4]