ລັດບໍລິວານ

ລັດບໍລິວານ (ອັງກິດ: Satellite state) ແມ່ນປະເທດທີ່ເປັນເອກະລາດຢ່າງເປັນທາງການ ແຕ່ຢູ່ພາຍໃຕ້ອິດທິພົນ ທາງດ້ານການເມືອງ, ເສດຖະກິດ, ແລະ ທະຫານ ຫຼື ການຄວບຄຸມຈາກປະເທດອື່ນ. ຄຳສັບນີ້ຖືກສ້າງຂື້ນໂດຍການປຽບທຽບກັບດາວເຄາະທີ່ ໂຄຈອນກັບ ວັດຖຸທີ່ໃຫຍ່ກວ່າ, ເຊັ່ນ: ດວງເດືອນນ້ອຍທີ່ໝູນຮອບດາວເຄາະໃຫຍ່ກວ່າ, ແລະຖືກໃຊ້ເປັນສ່ວນໃຫຍ່ເພື່ອອ້າງອີງເຖິງບັນດາປະເທດສະມາຊິກ ໃນເອີຣົບ ກາງ ແລະຕາເວັນອອກຂອງ ສົນທິສັນຍາວໍຊໍ ໃນລະຫວ່າງ ສົງຄາມເຢັນ, ເຊັ່ນກັນ. ກ່ຽວ​ກັບ ​ມົງ​ໂກ​ລີ ​ແລະ ​ຕູ​ວາ ​ລະ​ຫວ່າງ 1924 ແລະ 1990​, ທັງ​ຫມົດ​ແມ່ນ​ເສດ​ຖະ​ກິດ​, ວັດ​ທະ​ນະ​ທໍາ​, ແລະ​ການ​ເມືອງ ​ຄອບ​ຄອງ ​ໂດຍ​. ສະ ຫະພາບ​ໂຊ​ວຽດ. ໃນຂະນະທີ່ຕົ້ນຕໍໂດຍອ້າງອີງໃສ່ລັດທີ່ຄວບຄຸມໂດຍໂຊວຽດໃນພາກກາງແລະເອີຣົບຕາເວັນອອກຫຼືອາຊີ, ໃນບາງສະພາບການ, ຄໍານີ້ຍັງຫມາຍເຖິງປະເທດອື່ນໆພາຍໃຕ້ ການປົກຄອງຂອງໂຊວຽດ ໃນລະຫວ່າງສົງຄາມເຢັນ, ເຊັ່ນ ເກົາຫລີເຫນືອ (ໂດຍສະເພາະໃນປີທີ່ອ້ອມຮອບ ສົງຄາມເກົາຫຼີ 1950. – 1953), ກູບາ (ໂດຍສະເພາະພາຍຫຼັງທີ່ໄດ້ເຂົ້າເປັນສະມາຊິກ Comecon ໃນປີ 1972), ແລະບາງປະເທດໃນຂອບເຂດອິດທິພົນຂອງອາເມລິກາ, ເຊັ່ນ: ຫວຽດນາມໃຕ້. (ໂດຍ​ສະ​ເພາະ​ແມ່ນ​ໃນ​ໄລ​ຍະ ​ສົງ​ຄາມ​ຫວຽດ​ນາມ​)​. ໃນການນໍາໃຊ້ຂອງຕາເວັນຕົກ, ຄໍານີ້ບໍ່ຄ່ອຍໄດ້ຖືກນໍາໃຊ້ກັບລັດອື່ນນອກເຫນືອຈາກວົງໂຄຈອນຂອງໂຊວຽດ. ໃນການນໍາໃຊ້ຂອງໂຊວຽດ, ຄໍາສັບທີ່ໃຊ້ກັບລັດໃນວົງໂຄຈອນຂອງ ນາຊີເຢຍລະມັນ, Fascist ອິຕາລີ, ແລະ ຈັກກະພັດຍີ່ປຸ່ນ, ໃນຂະນະທີ່ໃນພາກຕາເວັນຕົກ, ຄໍາສັບທີ່ຫມາຍເຖິງເຫຼົ່ານັ້ນແມ່ນປົກກະຕິ ລັດລູກຄ້າ.