ລະບົບກົດໝາຍ

ລະບົບກົດໝາຍ

ປະເພດ	ກົດໝາຍລາຍລັກອັກສອນ (Civil Law)
ປະເທດ/ເຂດອຳນາດ	Laos (ແລະ ທົ່ວໂລກ)

ລະບົບກົດໝາຍ (ອັງກິດ: Legal System) ແມ່ນໂຄງສ້າງ, ກົດເກນ ແລະ ຂະບວນການທີ່ລັດໃຊ້ໃນການຕີຄວາມໝາຍ ແລະ ບັງຄັບໃຊ້ກົດໝາຍ ເພື່ອຮັກສາຄວາມສະຫງົບຮຽບຮ້ອຍໃນສັງຄົມ. ໃນໂລກປັດຈຸບັນ ມີລະບົບກົດໝາຍຫຼັກໆຢູ່ 2 ແບບຄື: ລະບົບກົດໝາຍລາຍລັກອັກສອນ (Civil Law) ແລະ ລະບົບກົດໝາຍຈາຮີດປະເພນີ (Common Law).

ລະບົບກົດໝາຍຂອງ ສປປ ລາວ

ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ ຈັດຢູ່ໃນກຸ່ມປະເທດທີ່ໃຊ້ ລະບົບກົດໝາຍລາຍລັກອັກສອນ (Civil Law) ເຊິ່ງໄດ້ຮັບອິດທິພົນມາຈາກລະບົບກົດໝາຍຂອງຝຣັ່ງ ແລະ ໂຊວຽດ ໃນອະດີດ ປະສົມປະສານກັບຫຼັກການສັງຄົມນິຍົມ ແລະ ຈາຮີດປະເພນີລາວ.

ລຳດັບຊັ້ນຂອງກົດໝາຍ

ລະບົບກົດໝາຍລາວ ມີການຈັດລຳດັບສັກຂອງກົດໝາຍ (Hierarchy of Laws) ດັ່ງນີ້:

1. ລັດຖະທຳມະນູນ: ແມ່ນກົດໝາຍພື້ນຖານສູງສຸດຂອງຊາດ.
2. ກົດໝາຍ (Law): ຮ່າງ ແລະ ຮັບຮອງໂດຍ ສະພາແຫ່ງຊາດ (ເຊັ່ນ: ກົດໝາຍອາຍາ, ກົດໝາຍແພ່ງ).
3. ດຳລັດ (Decree): ອອກໂດຍ ນາຍົກລັດຖະມົນຕີ ເພື່ອຜັນຂະຫຍາຍກົດໝາຍ.
4. ຂໍ້ຕົກລົງ ແລະ ບົດແນະນຳ: ອອກໂດຍລັດຖະມົນຕີກະຊວງຕ່າງໆ.

ຂະບວນການຍຸຕິທຳ

• ອົງການສືບສວນ-ສອບສວນ: ເຈົ້າໜ້າທີ່ຕຳຫຼວດ (ປກສ) ມີໜ້າທີ່ເກັບກຳຫຼັກຖານ.
• ອົງການໄອຍະການປະຊາຊົນ: ມີໜ້າທີ່ຕິດຕາມການປະຕິບັດກົດໝາຍ ແລະ ສັ່ງຟ້ອງຜູ້ກະທຳຜິດຂຶ້ນສານ.
• ສານປະຊາຊົນ: ເປັນອົງການຕັດສິນຄະດີ ໂດຍຍຶດຖືຕາມຕົວບົດກົດໝາຍເປັນຫຼັກ ບໍ່ແມ່ນຕາມຄຳຕັດສິນເກົ່າ (Precedent) ແບບ Common Law.

ການພັດທະນາລະບົບກົດໝາຍ

ປັດຈຸບັນ ລັດຖະບານລາວພວມເລັ່ງສ້າງ "ລັດທີ່ປົກຄອງດ້ວຍກົດໝາຍ" (Rule of Law) ໂດຍມີການປັບປຸງປະມວນກົດໝາຍອາຍາ ແລະ ປະມວນກົດໝາຍແພ່ງ ໃຫ້ມີຄວາມທັນສະໄໝ ແລະ ສອດຄ່ອງກັບສົນທິສັນຍາສາກົນ.