ພູມສາດຂອງປະເທດລາວ
ປະເທດລາວເປັນປະເທດທີ່ບໍ່ມີທາງອອກສູ່ທະເລຢູ່ໃນແຫຼມອິນດູຈີນ. ກວມເອົາເນື້ອທີ່ປະມານ 236,800 ກິໂລຕາແມັດ ແລະ ມີຊາຍແດນອ້ອມຮອບໄປດ້ວຍປະເທດມຽນມາ, ກໍາປູເຈຍ, ຈີນ, ໄທ, ແລະ ຫວຽດນາມ .
ປະມານ 70% ຂອງເຂດພູມສັນຖານແມ່ນປະກອບໄປດ້ວຍພູເຂົາ, ພູສູງ, ພູພຽງ, ແລະແມ່ນ້ຳທີ່ຕັດຜ່ານ.[1]
ພູມສັນຖານ
[ດັດແກ້]ປະເທດລາວເປັນປະເທດໜຶ່ງໃນອາຊີຕາເວັນອອກສຽງໃຕ້, ຕັ້ງຢູ່ໃຈກາງແຫຼມອິນດູຈີນ, ລະຫວ່າງເສັ້ນຂະໜານ 14 – 23 ອົງສາເໜືອ, ເສັ້ນແວງ 100 – 108 ອົງສາຕາເວັນອອກ, ມີເນື້ອທີ່ທັງໝົດປະມານ 236,800 ຕາລາງກິໂລແມັດ, ແບ່ງເປັນເນື້ອທີ່ດິນ 230,800 ຕາລາງກິໂລແມັດ ແລະ ເນື້ອທີ່ນ້ຳ 6,000 ຕາລາງກິໂລແມັດ.
ປະເທດລາວມີພູມສັນຖານເປັນພູເຂົາສະລັບຊັບຊ້ອນ ແລະ ພູພຽງ, ໂດຍສະເພາະທາງທິດເໜືອ ແລະ ຕາເວັນອອກ ເຊິ່ງເປັນສ່ວນໜຶ່ງຂອງສາຍພູຫຼວງ. ທົ່ງພຽງຫຼັກໆແມ່ນມີຄວາມເຂັ້ມຂຸ້ນຢູ່ໃນອ່າງແມ່ນໍ້າຂອງທາງທິດຕາເວັນຕົກຂອງປະເທດ, ເໝາະສົມແກ່ການກະສິກໍາ.
- ຈຸດສູງສຸດຂອງປະເທດແມ່ນພູເບ້ຍ, ສູງປະມານ 2,817 ແມັດ.
- ປ່າໄມ້ກວມເອົາຫຼາຍກວ່າ 70% ຂອງປະເທດ.
ແມ່ນ້ຳທີ່ສຳຄັນທີ່ສຸດ ແມ່ນ ແມ່ນ້ຳຂອງ ເຊຶ່ງເປັນເສັ້ນທາງເສດຖະກິດ ແລະ ການຄົມມະນາຄົມຂອງລາວ. ມັນໄຫຼໄປຕາມຊາຍແດນຕາເວັນຕົກຕິດກັບປະເທດໄທແລະເຊື່ອມຕໍ່ກັບປະເທດເພື່ອນບ້ານທາງທິດເຫນືອແລະພາກໃຕ້.
ພູມອາກາດ
[ດັດແກ້]ປະເທດລາວມີສະພາບອາກາດເຂດຮ້ອນ, ມີລະດູຝົນແຕ່ເດືອນພຶດສະພາຫາເດືອນຕຸລາ, ລະດູແລ້ງເຢັນຈາກເດືອນພະຈິກຫາເດືອນກຸມພາ, ແລະລະດູແລ້ງຮ້ອນໃນເດືອນມີນາແລະເດືອນເມສາ. ໂດຍທົ່ວໄປ, ມໍລະສຸມເກີດຂຶ້ນໃນເວລາດຽວກັນໃນທົ່ວປະເທດ, ໃນຂະນະທີ່ເວລານັ້ນອາດຈະແຕກຕ່າງກັນຈາກ 1 ປີຕໍ່ໄປ.
ໂດຍສະເລ່ຍອຸນຫະພູມສູງສຸດໃນເດືອນມັງກອນ 20.5 °C (ຕໍາ່ສຸດທີ່ 0.8 °C), ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ 20.3 °C (ຕໍາ່ສຸດທີ່ 3.3 °C), ແລະ ປາກເຊ 23.9 °C (ຕໍາ່ສຸດທີ່ 7.8 °C); ອຸນຫະພູມສະເລ່ຍຂອງເດືອນເມສາ, ໂດຍປົກກະຕິເປັນເດືອນຮ້ອນທີ່ສຸດ, ຫຼວງພະບາງ 28.1 °C (ສູງສຸດ 44.8 °C), ນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ 42.5 °C. ອຸນຫະພູມແຕກຕ່າງກັນຕາມຄວາມສູງ, ມີການຫຼຸດລົງສະເລ່ຍຂອງ 1.7 °C ສໍາລັບທຸກໆ 1000 ຟຸດ (ຫຼື 300 ແມັດ). ອຸນຫະພູມໃນເຂດພູດອຍ ແລະ ໃນເຂດພູດອຍຖືວ່າຕໍ່າກວ່າເຂດທົ່ງພຽງອ້ອມຮອບນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ. [2]
| ຂໍ້ມູນພູມອາກາດຂອງວຽງຈັນ (1981–2010) | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ເດືອນ | ມ.ກ. | ກ.ພ. | ມີ.ນ | ມ.ສ. | ພ.ພ. | ມ.ນ. | ກໍ.ກ. | ສ.ຫ. | ກ.ຍ. | ຕ.ລ. | ພ.ຈ. | ທ.ວ. | ທັງປີ |
| ອຸນຫະພູມສູງສຸດທີ່ເຄີຍບັນທຶກ °C (°F) | 36.0 | 38.0 | 40.0 | 41.4 | 42.5 | 39.5 | 39.0 | 37.2 | 37.5 | 36.8 | 36.0 | 36.0 | 42.5 |
| ອຸນພູມສະເລ່ຍ °C (°F) | 28.7 | 30.8 | 33.1 | 34.6 | 33.1 | 32.2 | 31.6 | 31.2 | 31.3 | 31.2 | 30.1 | 28.3 | 31.1 |
| ອຸນຫະພູມສະເລ່ຍແຕ່ລະມື້ °C (°F) | 22.4 | 24.7 | 27.1 | 29.0 | 28.4 | 28.1 | 27.7 | 27.5 | 27.3 | 26.8 | 24.8 | 22.2 | 26.3 |
| ອຸນຫະພູມຕ່ຳສຸດສະເລ່ຍ °C (°F) | 17.4 | 19.6 | 22.1 | 24.5 | 24.9 | 25.2 | 25.0 | 24.8 | 24.3 | 23.4 | 20.5 | 17.3 | 22.4 |
| ອຸນຫະພູມຕ່ຳສຸດເຄີຍບັນທຶກ °C (°F) | 3.3 | 7.6 | 10.0 | 16.8 | 19.0 | 20.0 | 19.5 | 20.6 | 18.8 | 12.9 | 8.9 | 5.0 | 3.3 |
| หยาดน้ำฟ้า มม (นิ้ว) | 7.8 | 15.3 | 39.2 | 92.8 | 233.5 | 264.6 | 307.2 | 332.9 | 270.2 | 96.6 | 13.5 | 3.7 | 1,677.2 |
| ຄວາມຊຸ່ມຮ້ອຍລະ | 70 | 68 | 66 | 69 | 78 | 82 | 82 | 84 | 83 | 78 | 72 | 70 | 75 |
| ມື້ມີຝົນສະເລ່ຍ | 1.0 | 2.0 | 5.0 | 8.0 | 16.0 | 19.0 | 20.0 | 22.0 | 17.0 | 9.0 | 2.0 | 1.0 | 122.0 |
| ຈຳນວນໂມງທີ່ມີແດດ | 239.8 | 216.9 | 218.5 | 227.6 | 195.3 | 140.8 | 129.9 | 133.0 | 165.9 | 210.5 | 228.5 | 246.6 | 2,353.5 |
| ແຫຼ່ງທີ່ມາ 1: | |||||||||||||
| ແຫຼ່ງທີ່ມາ 2: NOAA (humidity 1961–1990)[7] | |||||||||||||
| ຂໍ້ມູນພູມອາກາດຂອງປາກເຊ (1981–2010) | |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ເດືອນ | ມ.ກ. | ກ.ພ. | ມີ.ນ | ມ.ສ. | ພ.ພ. | ມ.ນ. | ກໍ.ກ. | ສ.ຫ. | ກ.ຍ. | ຕ.ລ. | ພ.ຈ. | ທ.ວ. | ທັງປີ |
| ອຸນຫະພູມສູງສຸດທີ່ເຄີຍບັນທຶກ °C (°F) | 36.7 | 37.8 | 38.9 | 40.8 | 41.3 | 38.3 | 38.2 | 35.0 | 36.0 | 36.7 | 36.7 | 36.6 | 41.3 |
| ອຸນພູມສະເລ່ຍ °C (°F) | 32.0 | 33.5 | 35.1 | 35.5 | 33.5 | 31.6 | 31.0 | 30.5 | 31.0 | 31.3 | 31.2 | 30.8 | 32.3 |
| ອຸນຫະພູມສະເລ່ຍແຕ່ລະມື້ °C (°F) | 25.6 | 27.7 | 29.6 | 30.4 | 29.1 | 28.1 | 27.6 | 27.2 | 27.3 | 27.1 | 26.2 | 24.9 | 27.6 |
| ອຸນຫະພູມຕ່ຳສຸດສະເລ່ຍ °C (°F) | 18.7 | 21.4 | 24.1 | 25.8 | 25.3 | 24.9 | 24.5 | 24.3 | 24.1 | 23.1 | 21.1 | 18.9 | 23.0 |
| ອຸນຫະພູມຕ່ຳສຸດເຄີຍບັນທຶກ °C (°F) | 7.8 | 10.8 | 12.8 | 19.8 | 21.7 | 21.5 | 21.4 | 21.5 | 20.0 | 16.7 | 13.9 | 8.9 | 7.8 |
| หยาดน้ำฟ้า มม (นิ้ว) | 1.5 | 10.4 | 26.5 | 67.3 | 229.6 | 351.3 | 414.6 | 504.6 | 308.2 | 128.9 | 25.3 | 2.2 | 2,070.6 |
| ຄວາມຊຸ່ມຮ້ອຍລະ | 62 | 60 | 59 | 65 | 75 | 82 | 83 | 85 | 84 | 79 | 72 | 67 | 72.8 |
| ມື້ມີຝົນສະເລ່ຍ | 0 | 1 | 3 | 8 | 17 | 21 | 24 | 25 | 20 | 12 | 5 | 1 | 138 |
| ຈຳນວນໂມງທີ່ມີແດດ | 274.5 | 243.9 | 244.5 | 227.1 | 202.0 | 145.0 | 142.2 | 126.6 | 141.2 | 188.3 | 225.7 | 249.3 | 2,410.4 |
| ແຫຼ່ງທີ່ມາ 1: World Meteorological Organization,[8] tutiempo.net[9] | |||||||||||||
| ແຫຼ່ງທີ່ມາ 2: NOAA (humidity 1961–1990),[10] Deutscher Wetterdienst (extremes),[11] The Yearbook of Indochina (1932-1933)[12] | |||||||||||||
ການກະສິກຳ
[ດັດແກ້]5ລ້ານ ໃນ 23,680,000 ເຮັກຕາຂອງເນື້ອທີ່ດິນທັງໝົດຂອງລາວແມ່ນເໝາະສົມແກ່ການປູກຝັງ, ແລະ 17% ຂອງເນື້ອທີ່ດິນ, ລະຫວ່າງ 850,000 ຫາ 900,000 ເຮັກຕາ ແມ່ນໄດ້ປູກຝັງມາແຕ່ຊຸມປີ 1990. ເຂົ້າເປັນພືດທີ່ປູກໃນລະດູຝົນ.
ການປູກຝັງແມ່ນເປັນໄປໄດ້ໃນຊ່ວງທີ່ມີອາກາດປ່ຽນແປງຢູ່ບາງສ່ວນຂອງເນື້ອທີ່ດິນ ນອກຈາກທົ່ງພຽງວຽງຈັນ ແລະ ທົ່ງພຽງລຽບຕາມຮ່ອມແມ່ນໍ້າຂອງ. ພື້ນທີ່ ປູກຝັງ ເຫຼົ່ານີ້ແມ່ນ ຢູ່ໃນ ຮ່ອມພູ ຕັດຕາມ ແມ່ນ້ຳຂອງ ຫລື ເຂດພູດອຍ ຂອງ ແຂວງຊຽງຂວາງ ທາງພາກເໜືອ ແລະ ເຂດພູພຽງບໍລະເວນ ພາກໃຕ້.
ບັນຫາຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດ ແລະ ສິ່ງແວດລ້ອມ
[ດັດແກ້]
ຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດຂອງລາວ ລວມມີໄມ້, ໄຟຟ້ານ້ຳຕົກ, ຫີນກາວ, ກົ່ວ, ຄຳ ແລະ ແກ້ວປະເສີດ.
ອົງການສະຫະປະຊາຊາດເພື່ອການພັດທະນາເຕືອນວ່າ: “ການປົກປັກຮັກສາ ສິ່ງແວດລ້ອມ ແລະ ການນຳໃຊ້ ຊັບພະຍາກອນທຳມະຊາດ ຢ່າງຍືນຍົງ ຢູ່ ສປປ ລາວ ແມ່ນມີຄວາມສຳຄັນ ໃນການຫຼຸດຜ່ອນ ຄວາມທຸກຍາກ ແລະ ການເຕີບໂຕ ທາງດ້ານເສດຖະກິດ.” [13]
ອ້າງອີງ
[ດັດແກ້]- ↑ Savada 1995, p. 81.
- ↑ "Laos climate: average weather, temperature, precipitation, when to go".
{{cite web}}:|archive-url=requires|archive-date=(help);|archive-url=requires|url=(help); Missing or empty|url=(help) - ↑ "World Meteorological Organization Climate Normals for 1981–2010". World Meteorological Organization. ຂໍ້ມູນເກົ່າທີ່ຖືກບັນທຶກຈາກແຫຼ່ງດັ້ງເດີມເມື່ອ 16 July 2021. ຄົ້ນຫາເມື່ອ 16 July 2021.
- ↑ "Klimatafel von Vientiane (Viangchan) / Laos" (PDF). Baseline climate means (1961–1990) from stations all over the world (ພາສາເຢຍລະມັນ). Deutscher Wetterdienst. ຄົ້ນຫາເມື່ອ 23 January 2016.
- ↑ КЛИМАТ УЛАН-БАТОРА (ພາສາລັດເຊຍ). Pogoda.ru.net. ຄົ້ນຫາເມື່ອ 4 January 2015.
- ↑ S.L, Tutiempo Network. "Climate Vientiane - Climate data (489400)". www.tutiempo.net (ພາສາອັງກິດ). ຄົ້ນຫາເມື່ອ 2023-03-26.
- ↑ "Vientiane Climate Normals 1961–1990". National Oceanic and Atmospheric Administration. ຂໍ້ມູນເກົ່າທີ່ຖືກບັນທຶກຈາກແຫຼ່ງດັ້ງເດີມເມື່ອ 2020-07-17. ຄົ້ນຫາເມື່ອ 29 November 2013.
- ↑ "World Meteorological Organization Climate Normals for 1981–2010". World Meteorological Organization. ຂໍ້ມູນເກົ່າທີ່ຖືກບັນທຶກຈາກແຫຼ່ງດັ້ງເດີມເມື່ອ 17 July 2021. ຄົ້ນຫາເມື່ອ 16 July 2021.
- ↑ S.L, Tutiempo Network. "Climate Pakse - Climate data (489550)". www.tutiempo.net (ພາສາອັງກິດ). ຄົ້ນຫາເມື່ອ 2023-03-26.
- ↑ "Pakse Climate Normals 1961-1990". National Oceanic and Atmospheric Administration. ຂໍ້ມູນເກົ່າທີ່ຖືກບັນທຶກຈາກແຫຼ່ງດັ້ງເດີມເມື່ອ 2020-10-25. ຄົ້ນຫາເມື່ອ January 11, 2013.
- ↑ "Klimatafel von Pakse (Pakxé) / Laos" (PDF). Baseline climate means (1961-1990) from stations all over the world (ພາສາເຢຍລະມັນ). Deutscher Wetterdienst. ຄົ້ນຫາເມື່ອ January 23, 2016.
- ↑ The Yearbook of Indochina (1932-1933)
- ↑ "Energy & Environment for Sustainable Development".
{{cite web}}:|archive-url=requires|archive-date=(help);|archive-url=requires|url=(help); Missing or empty|url=(help)