ປະເທດຝຣັ່ງ

ສາທາລະນະລັດຝຣັ່ງ République française (ຝຣັ່ງ)
ທຸງຊາດ ກາແຜ່ນດິນ
ຄຳຂວັນ: "Liberté, égalité, fraternité" "ເສລີພາບ, ສະເໝີພາບ, ພາລາດອນພາບ"
ເພງຊາດ: "ລາ ມາເຊເຢສ"
ປະທັບຕາທີ່ຍິ່ງໃຫຍ່:
ທີ່ຕັ້ງຂອງ ຝຣັ່ງ  (ແດງ ຫຼື ຂຽວເຂັ້ມ) – ໃນເອີຣົບ  (ຂຽວ & ເທົາເຂັ້ມ) – ໃນສະຫະພາບເອີຣົບ  (ຂຽວ)
ເມືອງຫຼວງ ແລະ ເມືອງໃຫຍ່ທີ່ສຸດ	ປາຣີ 48°51′N 2°21′E
ພາສາທາງການ ແລະ ພາສາປະຈຳຊາດ	ຝຣັ່ງ
ສັນຊາດ (2018)	93.0% ພົນລະເມືອງຝຣັ່ງ 7.0% ຊາວຕ່າງຊາດ
ສາສະໜາ (2020)	58.1% ຄຣິດ 31.9% ບໍ່ມີສາສະໜາ 8.3% ອິດສະລາມ 0.7% ອື່ນໆ
ເດມະນິມ	ຊາວຝຣັ່ງ
ການປົກຄອງ	ລັດດ່ຽວ ລະບົບເຄິ່ງປະທານາທິບໍດີ ສາທາລະນະລັດລັດຖະທຳມະນູນ
• ປະທານາທິບໍດີ	Emmanuel Macron
• ນາຍົກລັດຖະມົນຕີ	Sébastien Lecornu
• ປະທານວຸດທິສະພາ	ເຈຣາຣ໌ດ ລາຣ໌ເຊີ
• ປະທານສະພາແຫ່ງຊາດ	Yaël Braun-Pivet
ສະພານິຕິບັນຍັດ	ລັດຖະສະພາ
• ສະພາສູງ	ວຸດທິສະພາ
• ສະພາລຸ່ມ	ສະພາ​ແຫ່ງ​ຊາດ
ກໍ່ຕັ້ງ
• ການປົກຄອງຂອງພຣະເຈົ້າໂຄລວີສທີ 1ໃນຖານະກະສັດຂອງຊາວຟຣັງ	ຄ.ສ. 500
• ສົນທິສັນຍາເວີດັງ	ສິງຫາ 843
• ລາຊະອານາຈັກຝຣັ່ງ	3 ກໍລະກົດ 987
• ກໍ່ຕັ້ງສາທາລະນະລັດ	22 ກັນຍາ 1792
• ກໍ່ຕັ້ງປະຊາຄົມເສດຖະກິດເອີຣົບ	1 ມັງກອນ 1958
• ລັດຖະທຳມະນູນສະບັບປັດຈຸບັນ	4 ຕຸລາ 1958
ພື້ນທີ່
• ລວມ	640,679 ຕາລາງກິໂລແມັດ (247,368 ຕາລາງໄມ) (ອັນດັບທີ 42)
• ແຫຼ່ງນ້ຳ (%)	0.86 (ໃນປີ 2015)
• ປະເທດຝຣັ່ງແຜ່ນດິນໃຫຍ່ (IGN)	551,695 ຕາລາງກິໂລແມັດ (213,011 ຕາລາງໄມ) (ອັນດັບທີ 50)
• ປະເທດຝຣັ່ງແຜ່ນດິນໃຫຍ່ (Cadastre)	543,940.9 ຕາລາງກິໂລແມັດ (210,016.8 ຕາລາງໄມ) (ອັນດັບທີ 50)
ປະຊາກອນ
• ພຶດສະພາ 2021 ປະມານ	67,413,000 ຄົນ (ອັນດັບທີ 20)
• ຄວາມໜາແໜ້ນ	104.7109/ກມ.2 (ອັນດັບທີ 106)
• ປະເທດຝຣັ່ງແຜ່ນດິນໃຫຍ່ປະມານ ຂໍ້ມູນເມື່ອ May 2021	65,239,000 (ອັນດັບທີ 23)
• ຄວາມໜາແໜ້ນ	116 ຕໍ່ຕາລາງກິໂລແມັດ (300.4 ຕໍ່ຕາລາງໄມ) (ອັນດັບທີ 89)
GDP (ອຳນາດຊື້)	2021 (ປະມານ)
• ລວມ	3.232 ພັນຕື້ໂດລາສະຫະລັດ (ອັນດັບທີ 9)
• ຕໍ່ຫົວ	49,492 ໂດລາສະຫະລັດ (ອັນດັບທີ 25)
GDP (ລາຄາຕະຫຼາດ)	2021 (ປະມານ)
• ລວມ	2.938 ພັນຕື້ໂດລາສະຫະລັດ (ອັນດັບທີ 7)
• ຕໍ່ຫົວ	44,995 ໂດລາສະຫະລັດ (ອັນດັບທີ 24)
ຈີນີ (2019)	29.2 ຕ່ຳ
HDI (2019)	0.901 ສູງຫຼາຍ · ອັນດັບທີ 26
ສະກຸນເງິນ	ເອີໂຣ (€) (EUR) ຟຣັງ ຊີເອັຟພີ (XPF)
ເຂດເວລາ	UTC+1 (ເວລາເອີຣົບກາງ)
• ລະດູຮ້ອນ (ເວລາອອມແສງ)	UTC+2 (ເວລາອອມແສງເອີຣົບກາງ)
	ໝາຍເຫດ: ມີເສັ້ນເວລາຫຼາຍແຫ່ງໃນດິນແດນພົ້ນທະເລຂອງຝຣັ່ງ ເຖິງແມ່ນວ່າປະເທດຝຣັ່ງໃຊ້ເຂດເວລາເອີຣົບຕາເວັນອອກ/UTC (Z) ຕັ້ງແຕ່ວັນທີ 25 ກຸມພາ ປີ 1940 ກ່ອນການຍຶດຄອງຂອງເຢຍລະມັນໃນສົງຄາມໂລກຄັ້ງທີສອງ, ເວລາເອີຣົບກາງ/UTC+01:00 ຖືກໃຊ້ເປັນເວລາມາດຕະຖານ ເຊິ່ງປັບພຽງ +0:50:39 (ແລະ +1:50:39 ໃນຊ່ວງເວລາອອມແສງ) ຈາກເວລາສະເລ່ຍທ້ອງຖິ່ນປາຣີ (UTC+0:09:21).
ຮູບແບບວັນທີ	ວວ/ດດ/ປປປປ (ຄ.ສ.)
ໄຟບ້ານ	230 ໂວລຕ໌–50 ເຮີຣ໌ຊ
ຂັບລົດດ້ານ	ຂວາ
ລະຫັດໂທລະສັບ	+33
ລະຫັດອິນເຕີເນັດ	.fr
ຂໍ້ມູນຫຼາຍແຫ່ງໃຫ້ຂໍ້ມູນພື້ນທີ່ຂອງປະເທດຝຣັ່ງແຜ່ນດິນໃຫຍ່ຢູ່ທີ່ 551,500 ຕາລາງກິໂມແມັດ ແລະ ລາຍຊື່ດິນແດນພົ້ນທະເລຕ່າງກັນ ເຊິ່ງລວມມີພື້ນທີ່ 89,179 ຕາລາງກິໂລແມັດ ເມື່ອລວມກັນແລ້ວຈະໄດ້ພື້ນທີ່ ສາທາລະນະລັດ ຝຣັ່ງ ທັງໝົດ ລາຍງານຂອງ ຊີໄອເອ ບັນທຶກຢູ່ທີ່ 643,801 ຕາລາງກິໂລແມັດ

ປະເທດຝຣັ່ງ (ອັງກິດ: France; ອອກສຽງ: [fʁɑ̃s] ( ຟັງສຽງ)) ຫຼື ຊື່ທາງການແມ່ນ ສາທາລະນະລັດຝຣັ່ງ (ຝຣັ່ງ: République française) ເປັນປະເທດຢູ່ໃນພາກພື້ນເອີຣົບຕາເວັນອອກ ທັງຍັງປະກອບໄປດ້ວຍເກາະ ແລະ ດິນແດນອື່ນໆ ໃນຕ່າງທະວີບ ປະເທດຝຣັ່ງແຜ່ນດິນໃຫຍ່ຂະຫຍາຍຕົວຕັ້ງແຕ່ທະເລເມດີແຕຣາເນຈົນເຖິງຊ່ອງແຄບອັງກິດ ແລະ ທະເລເໜືອ ແລະ ຈາກແມ່ນ້ຳນາຍຈົນເຖິງມະຫາສະໝຸດອັດລັງຕິກ ຊາວຝຣັ່ງມັນເອີ້ນແຜ່ນດິນໃຫຍ່ວ່າ ຫົກລ່ຽມ (L'Hexagone) ເນື່ອງ​ຈາກ​ຮູບ​ຮ່າງ​ທາງ​ດ້ານ​ຮ່າງ​ກາຍ​ຂອງ​ປະ​ເທດ​ ການປົກຄອງດ້ວຍລະບອບເຄິ່ງປະທານາທິບໍດີ ມີປະຊາກອນ 67 ລ້ານຄົນ (ປີ 2021) ແບ່ງການປົກຄອງອອກເປັນ 18 ແຄວ້ນ (ລວມແຄວ້ນພົ້ນທະເລ 5 ແຄວ້ນ) ເຊິ່ງກວມເອົາເນື້ອທີ່ 643,801 ຕາລາງກິໂລແມັດ ມີເມືອງຫຼວງ ແລະ ເມືອງໃຫຍ່ທີ່ສຸດແມ່ນປາຣີເຊິ່ງຖືເປັນໜຶ່ງໃນສູນກາງທາງດ້ານວັດທະນະທຳ ແລະ ເສດຖະກິດຂອງທະວີບເອີຣົບ ແລະ ຍັງມີເມືອງສຳຄັນອື່ນໆ ເຊັ່ນ: ລີຢອນ, ມາຣ໌ເຊ, ຕູລູສ, ບັອກໂດ, ລີລ ແລະ ນິສ. ປະເທດຝຣັ່ງມີຊາຍແດນຕິດກັບປະເທດແບນຊິກ, ປະເທດລຸກຊຳບວກ, ປະເທດເຢຍລະມັນ, ປະເທດສະວິດ, ປະເທດອິຕາລີ, ປະເທດໂມນາໂກ, ປະເທດອັງໂດລາ ແລະ ປະເທດແອັດສະປາຍ ແລະ ຍັງເຊື່ອມຕໍ່ກັບສະຫະລາຊະອານາຈັກທາງອຸໂມງຊ່ອງແຄບອັງກິດ ແລະ ເນື່ອງຈາກການມີດິນແດນພົ້ນທະເລໄວ້ໃນຄອບຄອງ ເຮັດໃຫ້ປະເທດຝຣັ່ງມີເຂດເວລາແຕກຕ່າງກັນຫຼາຍເຖິງ 12 ເຂດ ຫຼາຍກວ່າທຸກປະເທດໃນໂລກ ລວມທັງມີອານາເຂດຕິດຕໍ່ກັບປະເທດເບຣຊິນ, ປະເທດຊູຣິນາມ (ຕິດກັບກຸຍຢານຝຣັ່ງ) ແລະ ແຊັງມາແຕັງຂອງໂຮນລັງ (ຕິດກັບຊິນມາເຕີນ).

ຊື່

ຄຳວ່າ ຝຣັ່ງ (ອັງກິດ: France) ມາຈາກຄຳໃນພາສາລາແຕງວ່າ Francia ເຊິ່ງແປຕາມກົງວ່າ ດິນແດນຂອງຊາວຟຣັງ (Frankland) ແລະ ມີຫຼາຍທິດສະດີສົມມຸດເຖິງທີ່ມາຂອງຄຳວ່າ ຟຣັງ (Franks) ເຊິ່ງໜຶ່ງໃນນັ້ນແມ່ນຄຳໃນພາສາປະໂລໂຕ-ເຢຍລະມັນວ່າ Frankon ເຊິ່ງແປວ່າ ຫຼາວ ຫອກ ຫຼື ທວນ ເຊິ່ງເປັນອາວຸດຂອງຊາວຟຣັງ ອັນເປັນທີ່ຮູ້ຈັກກັນໃນຊື່ ຟຣັງຊິດສະກາ (Francisca).

ອີກທິດສະດີໜຶ່ງຕາມຫຼັກນິເວດວິທະຍາແມ່ນໃນພາສາເຢຍລະມັນບູຮານ ໂດຍຄຳວ່າ ຟຣັງ ແປວ່າອິດສະຫຼະ ເຊິ່ງກົງກັນຂ້າມກັບຄວາມເປັນຂ້ອຍຂ້າ ໂດຍຄຳດັ່ງກ່າວຍັງຄົງປາກົດໃນພາສາຝຣັ່ງປັດຈຸບັນໃນຮູບ ຟຣັງ (Franc) ເຊິ່ງແມ່ນສະກຸນເງິນຂອງປະເທດຝຣັ່ງຈົນກະທັ່ງປ່ຽນເປັນສະກຸນເງິນເອີໂຣໃນປີ ຄ.ສ. 2002.

ໃນປັດຈຸບັນປະເທດເຢຍລະມັນຍັງເອີ້ນປະເທດຝຣັ່ງວ່າ Frankreich ເຊິ່ງແປວ່າ ອານາຈັກຂອງຊາວຟຣັງ ອີກນຳ.

ການແບ່ງເຂດການປົກຄອງ

ແຄວ້ນຂອງຝຣັ່ງ

ປະເທດຝຣັ່ງແຜ່ນດິນໃຫຍ່ (Metropolitan France - "France métropolitaine, la Métropole, l'Hexagone") ແບ່ງການປົກຄອງເປັນ

• 13 ແຄວ້ນ (régions)

ໂດຍໃນແຕ່ລະແຄວ້ນແບ່ງອອກເປັນ ແຂວງ (départements) ລວມທັງໝົດ 96 ແຂວງ.

ນອກຈາກໃນເອີຣົບແລ້ວ ປະເທດຝຣັ່ງຍັງມີເຂດການປົກຄອງພົ້ນທະເລ (d'outre-mer) ຢູ່ໃນທະວີບຕ່າງໆທັງ ອາເມຣິກາເໜືອ, ອາເມຣິກາໃຕ້, ອາຟຣິກາ, ອັງຕາກຕິກ ແລະ ໂອເຊອານີອີກດ້ວຍ.

• 5 ແຂວງພົ້ຍທະເລ (Départements d'outre-mers: DOM) ມີເຊັ່ນ: ກົວດາລູເປ (Guadeloupe), ກຸຍຢານຝຣັ່ງ (Guyane française), ມາຕິນິກ (Martinique), ເຣອູນີຢົງ (Réunion) ແລະ ມາຢົດ (Mayotte) ທັງຫ້າດິນແດນມີຖານະດຽວກັບແຄວ້ນໃນຝຣັ່ງພາກພື້ນທະວີບ ກ່າວຄື ເປັນທັງແຄວ້ນ ແລະ ແຂວງໃນເວລາດຽວກັນ.
• 4 ເຂດຊຸມຊົນພົ້ນທະເລ (Collectivités d'outre-mer) ມີເຊັ່ນ: ແຊັງປີແອ ແລະ ມິແກລົງ (Saint Pierre and Miquelon), ວາລິດ ແລະ ຟູຕູນາ (Wallis-et-Futuna), ແຊັງບາກເຕເລມີ (Saint Barthélemy) ແລະ ແຊັງມາແຕັງ (Saint Martin).
• 1 ປະເທດພົ້ນທະເລ (Pays d'outre-mer: POM) ດິນແດນແຫ່ງດຽວຂອງຝຣັ່ງທີ່ໄດ້ຮັບການເອີ້ນຊື່ນີ້ແມ່ນ ໂປລິເນຊີຝຣັ່ງ (Polynésie française) ເຊິ່ງເຄີຍເປັນດິນແດນພົ້ນທະເລ (TOM) ມາກ່ອນ ແຕ່ໄດ້ຮັບການປ່ຽນແປງຖານະໃນວັນທີ 28 ມີນາ ຄ.ສ 2003 ໂດຍແບ່ງອອກເປັນ 5 ເຂດບໍລິຫານຍ່ອຍ.
• 1 ເຂດຊຸມຊົນຮູບແບບພິເສດ (Collectivité sui generis) ແມ່ນ ນູແວງກາເລໂດນີ (Nouvelle-Calédonie) ເຄີຍມີຖານະເປັນດິນແດນພົ້ນທະເລມາຈົນຮອດປີ ຄ.ສ 1999 ຈຶ່ງໄດ້ຮັບການປ່ຽນແປງຖານະ ແບ່ງອອກເປັນ 3 ແຂວງ (provinces) ໄດ້ແກ່ ແຂວງນອກຊູດ ແລະ ອີລົວໂຢເຕ.
• 1 ດິນແດນພົ້ນທະເລ (Territoires d'outre-mer: TOM) ແມ່ນ ດິນແດນພາກໃຕ້ຝຣັ່ງ ແລະ ອັງຕາກຕິກ (Terres australes et antarctiques françaises) ໂດຍແບ່ງອອກເປັນ 4 ຂົງເຂດ (districts) ໄດ້ແກ່: ໝູ່ເກາະແກເກີເລນ (Îles Kerguelen) ໝູ່ເກາະໂກຣເຊັດ (Îles Crozet) ເກາະອຳສະເຕີດຳ ແລະ ເກາະແຊັງໂປນ (Île Amsterdam and Île Saint-Paul) ແລະ ແຕຣາເດລີ (Terre Adélie).
• ດິນແດນ 5 ເກາະໃນມະຫາສະໝຸດອິນເດຍ ເຊິ່ງບໍ່ມີຜູ້ອາໄສຢູ່ຢ່າງຖາວອນ ໂດຍຮູ້ຈັກກັນໃນຊື່ ໝູ່ເກາະຢາຍ ຫຼື ອິນເຊປາກ (Îles Éparses) ໄດ້ແກ່: ບາຊັດດາອິນເດຍ (Bassas da India), ເອີໂຣປາ (Île Europa), ຊູອັງເດີໂນວາ (Juan de Nova), ກະໂລລີໂອໂຊ (Glorioso) ແລະ ຕຣົມເລນ (Tromelin) ທັງໝົດຖືກປົກຄອງໂດຍແຂວງພົ້ນທະເລເຣອູນີຢົງ.
• ເກາະທີ່ບໍ່ມີຜູ້ອາໄສ 1 ແຫ່ງ ແມ່ນ ເກາະກລິບເປີຕົງ (Île de Clipperton) ຢູ່ໃນມະຫາສະໝຸດປາຊີຟິກ ໃກ້ຊາຍຝັ່ງປະເທດເມັກຊິກ. ປົກຄອງໂດຍຂ້າຫຼວງໃຫຍ່ສາທາລະນະລັດ ຝຣັ່ງ ປະຈຳທ້ອງຖິ່ນພົ້ນທະເລໂປລິເນຊີຝຣັ່ງ.

ເບິ່ງຕື່ມ

• ຫໍແອບແຟນ
• ພະລາຊະວັງແວກຊາຍ

ແຫຼ່ງຂໍ້ມູນອື່ນ

• France from the BBC News
• France entry at The World Factbook
• France at UCB Libraries GovPubs
• ປະເທດຝຣັ່ງ ຢູ່ Open Directory Project
• France Encyclopædia Britannica entry
• France at the EU
• Wikimedia Atlas ຂອງ France
• Key Development Forecasts for France from International Futures

ລັດຖະບານ

• France.fr (in English) Official French tourism website
• (ຝຣັ່ງ) Élysée.fr – Official site of the French Presidency
• (ຝຣັ່ງ) Pages Jaunes – ເວັບໄຊຢ່າງເປັນທາງການຂອງສະໝຸດໂທລະສັບຂອງຝະລັ່ງ
• (ຝຣັ່ງ) Official Site of the Government
• Official site of the French public service Archived 2012-01-03 at the Wayback Machine – Links to various administrations and institutions
• Chief of State and Cabinet Members Archived 2011-05-01 at the Wayback Machine on The World Factbook
• Official site of the National Assembly

ເສດຖະກິດ

• OECD France statistics

ການສຶກສາ

ວັດທະນະທຳ

• Cocorico! French culture Archived 2008-04-24 at the Wayback Machine
• Contemporary French Civilization, journal, University of Illinois.

ການທ່ອງທ່ຽວ

• FranceGuide Archived 2015-06-17 at the Wayback Machine – Official website of the French Government Tourist Office