ການຈຳລອງດີເອັນເອ
ການຈຳລອງດີເອັນເອ (ອັງກິດ: DNA replication) ຄືກະບວນການທີ່ຈຸລັງຄັດລອກສານພັນທຸກຳໃນຮູບດີເອັນເອເພື່ອໃຫ້ໄດ້ໂມເລກຸລດີເອັນເອຊຸດໃໝ່ສຳລັບການຖ່າຍທອດໄປຍັງຈຸລັງລູກ, ເຊິ່ງເປັນຂັ້ນຕອນພື້ນຖານກ່ອນການແບ່ງຈຸລັງແລະມີຄວາມສຳຄັນຕໍ່ການຄົງຢູ່ຂອງຂໍ້ມູນພັນທຸກຳໃນສິ່ງມີຊີວິດທຸກໂດເມນ ລວມເຖິງແບັກທີເຣຍ ອາຣ໌ເຄຍ ແລະຢູກາຣີໂອດ.[1][2]
ໂດຍທົ່ວໄປການຈຳລອງດີເອັນເອເກີດຂຶ້ນໃນລັກສະນະ ການຈຳລອງເຄິ່ງອະນຸລັກ (semiconservative replication) ຄືດີເອັນເອທີ່ໄດ້ໃໝ່ແຕ່ລະໂມເລກຸນປະກອບດ້ວຍສາຍເດີມໜຶ່ງສາຍແລະສາຍທີ່ສັງເຄາະໃໝ່ໜຶ່ງສາຍ ອາໄສຫຼັກການເຂົ້າຄູ່ຂອງບາເຊີ (base pairing) ເພື່ອກຳນົດລຳດັບນິວຄລີໂອໄທຂອງສາຍໃໝ່ຈາກສາຍແມ່ແບບ.[3][1]
ການຈຳລອງເລີ່ມຈາກຕຳແໜ່ງສະເພາະເທິງຈີໂນມທີ່ເອີ້ນວ່າ ຕຳແໜ່ງກຳເນີດການຈຳລອງ (origin of replication) ເຊິ່ງໃນຢູກາຣີໂອດມັກມີຫຼາຍຕຳແໜ່ງຕໍ່ໂຄຣໂມໂຊມເພື່ອຮອງຮັບຂະໜາດຈີໂນມທີ່ໃຫຍ່ແລະການຈັດລະບຽບຂອງໂຄຣມາຕິນ ຂະນະທີ່ອົງປະກອບຫຼັກຂອງເຄື່ອງຈັກການຈຳລອງ (replisome) ແລະຫຼັກການເຮັດວຽກໂດຍລວມມີການອະນຸລັກໄວ້ໃນສິ່ງມີຊີວິດຫຼາຍກຸ່ມແມ້ລາຍລະອຽດຈະແຕກຕ່າງກັນ.[4][2] ກະບວນການສິ້ນສຸດເມື່ອຮອຍແຍກການຈຳລອງ (replication forks) ທີ່ເຄື່ອນເຂົ້າຫາກັນມາບັນຈົບກັນ. ຂັ້ນຕອນດັ່ງກ່າວປະກອບດ້ວຍການສັງເຄາະສາຍດີເອັນເອເສັດສົມບູນ, ການຖອດປະກອບເຄື່ອງຈັກການຈຳລອງ ແລະການແຍກໂມເລກຸນດີເອັນເອລູກອອກຈາກກັນ.[5]
ອ້າງອີງ
[ດັດແກ້]- 1 2 Alberts, Bruce; Johnson, Alexander; Lewis, Julian; Raff, Martin; Roberts, Keith; Walter, Peter (2002). "DNA Replication Mechanisms". Molecular Biology of the Cell (4th ສະບັບ). Garland Science. ຄົ້ນຫາເມື່ອ 2025-12-28.
- 1 2 O'Donnell, Michael; Langston, Lance; Stillman, Bruce (2013). "Principles and concepts of DNA replication in bacteria, archaea, and eukarya". Cold Spring Harbor Perspectives in Biology. 5 (7): a010108. doi:10.1101/cshperspect.a010108. PMC 3685895. PMID 23818497.
- ↑ Meselson, Matthew; Stahl, Franklin W. (1958). "The replication of DNA in Escherichia coli". Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America. 44 (7): 671–682. doi:10.1073/pnas.44.7.671. PMC 528642. PMID 16590258.
- ↑ Prioleau, Marie-Noëlle; MacAlpine, David M. (2016). "DNA replication origins—where do we begin?". Genes & Development. 30 (15): 1683–1697. doi:10.1101/gad.285114.116. PMC 5002974. PMID 27542827.
- ↑ Dewar, James M.; Walter, Johannes C. (2017). "Mechanisms of DNA replication termination". Nature Reviews Molecular Cell Biology. 18 (8): 507–516. doi:10.1038/nrm.2017.42. PMC 6386472. PMID 28537574.